Planbureau ziet klimaatbeleid vastlopen: 'Enorme kloof tussen ambitie en beleid'

In dit artikel:

Nederland dreigt zijn klimaatdoelen voor 2030 en de daaropvolgende ambities voor 2040 niet te halen. Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in zijn jaarlijkse rapport over klimaat- en energiebeleid, dat rond Prinsjesdag verschijnt. Volgens het PBL daalt de uitstoot niet langer en blijft Nederland nog jaren afhankelijk van geïmporteerd gas, steenkool en olie.

PBL-directeur Marko Hekkert zegt dat de kans om het doel voor 2030 te halen al drie jaar zeer klein is. Voor 2040 ziet het planbureau voor het eerst een grote kloof tussen de politieke ambities en het huidige beleid. Minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei erkent dat de doelen ver weg zijn, maar wil nog zoveel mogelijk maatregelen nemen.

De belangrijkste oorzaak van de stagnatie is volgens het PBL de politieke wisselvalligheid. Kabinetten veranderden de afgelopen jaren regelmatig van koers, waardoor bedrijven onzeker werden en investeringen uitbleven. Daarnaast loopt de uitvoering vast door een overbelast stroomnet, trage aanleg van hoogspanningsverbindingen en waterstofleidingen, vertraagde projecten voor het afvangen en opslaan van CO2, personeelstekorten en langdurige vergunningprocedures. Tienduizenden bedrijven en huishoudens wachten op aansluiting of verduurzamingsmogelijkheden.

Het planbureau pleit voor ambitieuzer en stabieler beleid in Nederland en de Europese Unie. Klimaat krijgt echter minder politieke aandacht door andere prioriteiten, zoals defensie en de concurrentie met China. Europese voorstellen om klimaatregels voor de industrie te versoepelen kunnen de verduurzaming verder bemoeilijken.

De vervoerssector vormt een uitzondering. Elektrisch rijden en het gebruik van biobrandstoffen nemen toe, waardoor de kans groeit dat deze sector zijn doelen haalt. Volgens het PBL komt dat door voortdurende innovatie en consistent beleid. Hogere brandstofprijzen versterken bovendien de interesse in elektrische voertuigen, al waarschuwt de minister dat verduurzaming voor iedereen betaalbaar moet blijven.