Pinguïns vervroegen broedseizoen door klimaatopwarming: 'Er dreigt een voedseltekort voor kuikens in de eerste levensweken'

dinsdag, 20 januari 2026 (12:54) - De Telegraaf

In dit artikel:

Uit nieuw onderzoek, gepubliceerd dinsdag in Journal of Animal Ecology, blijkt dat drie pinguïnsoorten op Antarctica hun broedseizoen in slechts tien jaar sterk naar voren hebben verplaatst. Penguin Watch werkte hiervoor samen met de Universiteit van Oxford en Oxford Brookes University en analyseerde timelapsebeelden van 77 camera’s in 37 kolonies op Antarctica en enkele sub-Antarctische eilanden tussen 2012 en 2022. Bij telkens gemaakte foto’s werd ook de luchttemperatuur geregistreerd, waardoor veranderingen in broedtijd konden worden gekoppeld aan klimaatvariaties.

De grootste verschuiving werd gezien bij ezelspinguïns (gentoo): gemiddeld 13 dagen eerder, en in sommige kolonies tot 24 dagen—de snelste vervroeging ooit gemeten bij een vogelsoort. Adélie- en kinbandpinguïns (chinstrap) broeden circa tien dagen eerder dan een decennium geleden. Modellen suggereren dat stijgende temperaturen hierbij een belangrijke rol spelen, maar het is onduidelijk of de pinguïns hun gedrag bewust aanpassen of ongewild reageren op veranderende omstandigheden. Hoofdauteur Ignacio Juarez Martínez waarschuwt: “We maken ons grote zorgen.” Hij wijst erop dat vervroegen kan leiden tot een mismatch met de beschikbaarheid van prooien, waardoor pasgeboren kuikens risico lopen te verhongeren.

De timingverschuiving vergroot ook de concurrentie tussen soorten. Ezelspinguïns gedijen beter in de opwarmende omstandigheden en breiden uit; Adélies en kinbandpinguïns nemen juist af op het Antarctisch Schiereiland. Omdat ezels generalisten zijn die van krill naar vis kunnen overschakelen, zullen zij vermoedelijk voordeel hebben, terwijl krillspecialisten kwetsbaarder blijven. Als voorbeelden van de gevolgen van voedseltekorten noemen de onderzoekers eerdere massale sterftegevallen bij Afrikaanse pinguïns: tussen 2004 en 2011 stierven daar naar schatting 62.000 vogels door acute tekorten, gekoppeld aan een sterke daling van de sardinebiomassa door veranderende oceaancondities.

Samenvattend tonen de data een snelle, klimatologisch gedreven herkalibratie van broedgedrag met mogelijke negatieve effecten op overleving, soortverhoudingen en de stabiliteit van Antarctische pinguïnpopulaties. De onderzoekers waarschuwen dat zelfs aanpassingen van pinguïns moeilijk kunnen bijbenen met de snelheid van klimaatverandering, en dat dit verstrekkende ecologische gevolgen kan hebben.