Pilot met late abortussen zet debat over medische ethiek op scherp

In dit artikel:

Een proef met late abortussen bij zwangerschappen van 22 tot 24 weken leidt tot grote maatschappelijke en politieke controverse. De Tweede Kamer gaf op 27 oktober 2026 toestemming voor een pilot in vier Nederlandse ziekenhuizen, waaronder het OLVG in Amsterdam. Bij de ingreep kunnen gezonde, levend geboren kinderen geen intensieve zorg krijgen; volgens het artikel kan het stervensproces daardoor uren duren. Wel zou pijnstilling worden gegeven.

De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) verdedigt de proef als een manier om vrouwen die om sociale redenen een late abortus overwegen op een georganiseerde wijze te helpen. Minister van Volksgezondheid Sophie Hermans zegt de proef niet te willen verbieden en benadrukt haar verantwoordelijkheid voor het recht van vrouwen op abortus. Voorstanders stellen daarnaast dat foetussen rond 22 weken doorgaans een zeer kleine overlevingskans hebben en nog niet volledig ontwikkeld zijn.

Tegenstanders wijzen juist op de toenemende medische mogelijkheden. Het artikel beschrijft het voorbeeld van een meisje dat in 2020 na een vroeggeboorte bij 23 weken, met een gewicht van 625 gram, dankzij behandeling en zorg in een couveuse overleefde. Inmiddels zou zij gezond opgroeien. Volgens Duitse specialisten ligt de overlevingskans bij een geboorte rond deze termijn in sommige ziekenhuizen op 40 tot 60 procent. Tegenstanders vinden het daarom tegenstrijdig dat in hetzelfde ziekenhuis sommige extreem vroeg geboren baby’s maximaal worden behandeld, terwijl andere kinderen na een late abortus geen levensreddende zorg krijgen.

Onder verpleegkundigen bestaan gewetensbezwaren tegen de pilot. Een deel wil niet meewerken omdat zij de ingreep beschouwt als het beëindigen van menselijk leven. In het publieke debat worden tegenstanders volgens het artikel geregeld weggezet als conservatief, religieus of extreemrechts, terwijl zij de voorstanders juist verwijten dat zij de ethische gevolgen onvoldoende onder ogen zien.

De actiegroep NPV – Zorg voor het leven verzamelde bijna 85.000 handtekeningen tegen de proef. De organisatie wil de petitie op 17 november aan de Tweede Kamer aanbieden, een dag voor een commissievergadering over medische ethiek. Zij roept ziekenhuizen op om meer in te zetten op de opvang en behandeling van vroeg geboren kinderen en heeft de betrokken ziekenhuizen om overleg gevraagd, maar kreeg daarop nog geen reactie. De NPV hoopt dat de Kamer de pilot alsnog tegenhoudt. Het artikel plaatst de discussie bovendien in de context van een stijgend aantal abortussen in Nederland: volgens Abortusregistratie Nederland waren dat er 39.931 in 2025, tegenover ongeveer 30.000 per jaar in de periode 2011-2021.