Pijnspecialisten slaan alarm over de pijnepidemie
In dit artikel:
Meer dan drie miljoen Nederlanders (ongeveer één op de vier) leeft met chronische pijn en dat aantal groeit. In een item van Zembla roepen vooraanstaande pijnspecialisten het kabinet op een Nationaal Programma Pijn in te stellen. Doel van zo’n programma is meer onderzoek naar oorzaken en behandelingen, betere samenwerking tussen eerstelijns- en specialistische zorg, gerichte preventie en zorg op maat, en maatregelen om de kwaliteit van leven van pijnpatiënten te verbeteren. Ook moet het onnodige en risicovolle gebruik van opioïden omlaag, vinden de deskundigen.
De oproep wordt gesteund door de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA). Marloes van Grotel (directeur NVA) benadrukt dat preventie, behandeling, passende zorg en verantwoord voorschrijven samen en structureel aangepakt moeten worden, inclusief betere scholing voor artsen, verpleegkundig specialisten en verpleegkundigen.
Chronische pijn verschilt van duidelijke, meetbare aandoeningen: het bestrijkt artrose en langdurige rug- of nekklachten maar ook vaak onverklaarde zenuwpijn. Deskundigen wijzen erop dat sociale, psychologische en existentiële factoren mee kunnen spelen en dat patiënten regelmatig niet serieus worden genomen, waardoor diagnostiek en behandeling te laat starten.
Een belangrijk knelpunt is het veelvuldig voorschrijven van sterke opioïden. Volgens de Stichting Farmaceutische Kengetallen gebruiken ongeveer een miljoen Nederlanders pijnstillers als oxycodon en fentanyl; circa 200.000 mensen gebruiken zulke middelen langer dan een maand. Langdurig gebruik kan leiden tot afhankelijkheid, moeilijk afbouwen en paradoxaal genoeg verergering van pijn (opioid‑geïnduceerde overgevoeligheid). Pijnspecialisten waarschuwen dat veel voorschrijvers onvoldoende weten hoe opioïden juist te starten en af te bouwen.
Het ministerie van VWS (minister Jan Anthonie Bruijn) zegt de problematiek te herkennen maar ziet geen aanleiding voor een nationaal programma of extra beleidsinzet; er zou al veel kennis beschikbaar zijn en zorgverleners worden opgeroepen bestaande hulpmiddelen te benutten. De pijnspecialisten vinden echter dat structurele investering in onderzoek, samenwerking en scholing noodzakelijk is om het oplopende probleem effectief aan te pakken.