Pieter Omtzigt stuurt korpschef politie snoeiharde brief naar aanleiding van document over complottheorieën

In dit artikel:

Het politiedocument 'herkennen, duiden, handelen: complottheorieën en anti-institutioneel gedachtegoed' heeft de afgelopen dagen veel verontwaardiging gewekt omdat het burgers die kritiek hebben op onderwerpen als COVID-19, het stikstofbeleid of de toeslagenaffaire als complotdenkers bestempelt.

Oud-Kamerlid Pieter Omtzigt, die jarenlang de toeslagenaffaire onderzocht, heeft het rapport met zorg gelezen en stuurde een brief aan korpschef Janny Knol. Hij wijst erop dat het handelen van de overheid zelf de toeslagenaffaire heeft veroorzaakt: "En niets anders." Omtzigt benadrukt dat het probleem geen theorie maar een keiharde werkelijkheid was die door instanties lang is ontkend, wat het leed van betrokken ouders en kinderen vergrootte.

In het politierapport wordt ook aandacht besteed aan Jeugdzorg; volgens de politie kan actief verzet tegen de overheid en een sterke focus op instellingen zoals Jeugdzorg onder de noemer 'radicalisering' vallen. Omtzigt wijst erop dat de parlementaire commissie-Hamer dit jaar juist concludeerde dat onterechte terugvorderingen een grote rol speelden bij problemen in gezinnen en bij uithuisplaatsingen van kinderen — een verband dat eerdere uitspraken van bijvoorbeeld het CBS en inspecties tegenspraken.

Verder stelt Omtzigt dat burgers op meerdere terreinen door overheidsbeleid zijn geraakt, zoals bij de stikstofproblematiek en bij demonstraties tegen het coronabeleid. Hij verwijst naar scherpe kritiek van VN-rapporteur Nils Melzer op politieoptreden in die context; Melzer verloor kort daarna zijn positie. Hoewel het document volgens de politie geen werkinstructie is, waarschuwt Omtzigt dat dergelijke documenten in de praktijk wél als richtlijn kunnen worden opgevat door politiefunctionarissen.

Omtzigt vraagt Knol of het document wordt aangepast en welke conclusies de politie zelf heeft getrokken uit de toeslagenaffaire, waarin de commissie-Hamer vaststelde dat alle staatsmachten hadden gefaald. Omdat de politie betrokken was bij uithuisplaatsingen, vindt hij dat er zelfreflectie en mogelijk aanpassing van werkwijzen noodzakelijk is.