PFAS-vervuiling gaat honderden miljarden kosten, zegt EU-rapport
In dit artikel:
Een door de Europese Commissie laten uitvoeren studie waarschuwt dat de maatschappelijke kosten van PFAS‑vervuiling in Europa tegen 2050 enorm oplopen als het huidige beleid blijft voortduren. PFAS, de zeer persistentie “forever chemicals” die onder meer het immuunsysteem kunnen schaden en mogelijk kankerverwekkend zijn, veroorzaken vooral gezondheidsschade en kosten voor schoonmaken van bodem en water.
De onderzoekers vergeleken drie scenario’s. Bij voortzetting van huidig beleid bedragen de geschatte kosten circa 440 miljard euro in 2050. Als er geen productieverbod komt maar wel strikte water‑ en bodemnormen worden gehandhaafd, kunnen de kosten door intensieve zuivering en sanering oplopen tot ongeveer 1,7 biljoen euro. Het meest gunstige scenario is een zo snel mogelijk totaalverbod op PFAS; dan blijven de kosten relatief het laagst (~330 miljard), omdat bestaande verontreiniging en de onomkeerbaarheid van sommige effecten nog hoge lasten opleveren.
De onderzoekers benadrukken grote onzekerheden: alleen vier PFAS‑varianten werden meegenomen, veel gezondheidsgevolgen zijn moeilijk kwantificeerbaar en er ontbreken goede methoden om verontreinigde locaties efficiënt te reinigen. PFAS‑onderzoeker Chiel Jonker (Universiteit Utrecht) zegt: "Het ontbreekt op dit moment überhaupt nog aan goede methoden om dit te doen en de kosten inschatten is daarom enorm lastig." Hij stelt wel dat beleidskeuzes duidelijk uitmaken voor de lange termijnkosten en dat een productie‑ en lozingsverbod uiteindelijk goedkoper kan uitpakken.
Nederland behoort tot de landen met de meeste geregistreerde PFAS‑locaties (4.989), alleen België telt er meer (6.791). Drinkwaterbedrijven en waterschappen signaleren al stijgende zuiveringskosten, deels door lokale lozingen en deels door vervuild rivierwater uit Rijn en Maas. Politiek ligt een 2021‑initiatief van Nederland en andere landen voor een grotendeels Europees verbod nog bij ECHA; in het recente coalitieakkoord staat steun voor zo’n verbod vermeld. Regionale milieuorganisaties die de Nederlandse staat aansprakelijk wilden stellen voor PFAS‑vervuiling kregen vorige week van de rechter geen gelijk.