Peter Berdowski: KLM zal zijn kostenmodel fundamenteel moeten herzien

In dit artikel:

Boskalis heeft zich mondiaal gepositioneerd als koploper in het slepen van zware drijvende installaties over grote afstanden, onder meer FPSO’s (drijvende productie- en opslagunits) voor oliebedrijven die vooral opereren in Zuid-Amerika en Afrika — regio’s die door geopolitieke onzekerheid rond Rusland en het Midden-Oosten aantrekkelijker zijn geworden. Die positie kwam er na de overname van twee Nederlandse scheepsbouwers met baanbrekende ontwerpen. Cruciaal voor het succes was echter niet alleen techniek, maar vooral het aanpassen van het exploitatiemodel: flexibele vlootinzet en arbeidskosten afgestemd op de internationale concurrentie in plaats van vasthouden aan traditionele Nederlandse bemanningen.

Berdowski trekt een parallel met het Europese wegtransport, waar in korte tijd Poolse en Roemeense chauffeurs Nederlandse collega’s verdrongen. Overlevende Nederlandse transporteurs moesten hun bedrijfsmodel herzien — met inzet van Oost-Europese chauffeurs, lokale hubs en in sommige gevallen lokaal geregistreerde trekkers — om concurrerend te blijven.

Diezelfde economische les geldt volgens hem voor KLM. Een recent intern rapport, waar luchtvaartjournalist Yteke de Jong over schreef, toont dat KLM tot de hoogste loonkosten voor vliegend personeel ter wereld behoort; op lange vluchten zou het bijna 40% duurder zijn dan concurrenten. De Nederlandse cao en een krappe arbeidsmarkt hebben geleid tot bovengemiddelde loonstijgingen, waardoor de personeelskosten KLM als een molensteen belasten. Conclusie: KLM zal haar kostenmodel fundamenteel moeten hervormen en haar personeelsbeleid meer naar internationale maatstaven moeten brengen — pijnlijk maar volgens Berdowski onvermijdelijk om als intercontinentaal airline te overleven. Peter Berdowski schrijft dit op persoonlijke titel.