Per nieuwe EU-regel stijgt de kostprijs

In dit artikel:

Tijdens overleg op 18 september 2026 bespraken de voorzitter van de ECON-commissie van het Europees Parlement en de ministers van de eurogroep onder meer de energiecrisis, kunstmatige intelligentie, de verduurzaming van de economie en de financiële problemen van sommige lidstaten. Ook spraken zij over productiviteit en groei, waarbij innovatie, investeringen en marktintegratie centraal stonden. Volgens Europarlementariër Auke Zijlstra zal de Europese aanpak echter niet op minder regels, maar juist op nieuwe regelgeving uitlopen.

Zijlstra waarschuwt dat de opeenstapeling van Europese verplichtingen vooral kleine ondernemingen verstikt. Hij noemt de regels voor gasimporteurs, die wereldwijd precies moeten rapporteren hoeveel methaan tijdens de productie ontsnapt en daarvoor externe controleurs moeten inschakelen. Omdat producenten buiten de EU zich niet aan die regels hoeven te houden, kan de invoer van gas uit onder meer de Verenigde Staten vanaf 1 januari moeilijker worden. Volgens Zijlstra dreigt Europa zo energiebronnen af te sluiten terwijl Russisch gas al wordt geweerd en import uit Qatar geopolitiek onzeker is.

Ook de Europese verpakkingsverordening PPWR illustreert volgens hem de problemen. Een Nederlandse eigenaar van een kleine speelgoedwebwinkel zou zich in elk EU-land waar zij een klant heeft afzonderlijk moeten registreren bij een afvalinstantie en nauwkeurig moeten bijhouden hoeveel papier, karton en plastic zij gebruikt. Voor een eenmanszaak maakt dat grensoverschrijdende verkoop volgens Zijlstra praktisch onhaalbaar. Hij noemt daarnaast zelfstandige beurshandelaren die zoveel tijd aan terugkerende rapportages kwijt waren dat sommigen hun bedrijf beëindigden.

De auteur stelt dat grote ondernemingen de lasten beter kunnen dragen doordat zij speciale compliance-afdelingen kunnen oprichten. Kleine bedrijven moeten de werkzaamheden zelf uitvoeren of dure adviseurs inhuren. Zo zou een AVG-traject voor een mkb-bedrijf 15.000 tot 40.000 euro kosten, met daarbovenop jaarlijkse onderhoudskosten. De AI-verordening verplicht volgens Zijlstra zelfs bedrijven die alleen een chatbot gebruiken om personeel AI-geletterd te maken en transparantie-eisen voor klanttoepassingen aan te tonen.

Andere voorbeelden zijn de ontbossingsverordening, die de herkomst van producten als koffie, cacao, hout en rundvlees tot op geografische coördinaten kan laten documenteren, en het CO2-grensmechanisme CBAM. Importeurs van grote hoeveelheden onder meer staal, aluminium of cement moeten zich registreren en uitstoot per kwartaal rapporteren; overtredingen kunnen tot hoge boetes leiden. De duurzaamheidsrichtlijn CSRD dwong bovendien tienduizenden bedrijven nieuwe systemen en controles op te zetten, terwijl de reikwijdte later weer grotendeels werd beperkt. Dat zorgt volgens Zijlstra voor hoge kosten en voortdurende onzekerheid.

Zijlstra zegt dat hij Eurocommissaris Wopke Hoekstra heeft gevraagd de regeldruk voor het mkb te verminderen. Hoekstra behoort volgens hem echter tot de commissarissen die nieuwe regels maken. Alleen Valdis Dombrovskis heeft expliciet de opdracht om administratieve lasten te verlagen, onder meer met doelstellingen van 25 procent voor bedrijven en 35 procent voor het mkb. Ook moet hij via zogenoemde Omnibus-voorstellen verouderde of overlappende regels schrappen en bestaande wetgeving op knelpunten testen.

Volgens Zijlstra zijn er in 2026 ongeveer vijftig wetsvoorstellen in behandeling en zijn er dat jaar al honderd wetten aangenomen. Hij betoogt dat de regelgeving gevestigde grote bedrijven bovendien kan beschermen tegen nieuwe concurrenten, terwijl lobbyisten om subsidies, marktbarrières en een gelijk speelveld vragen. De hoge Europese energieprijzen en de administratieve eisen zouden de concurrentiepositie tegenover bijvoorbeeld de Verenigde Staten verder verslechteren.

Op 21 september pleitten elf lidstaten tijdens de onderhandelingen over de EU-meerjarenbegroting voor een jaar zonder nieuwe wetgeving, maar Nederland sloot zich daar niet bij aan. De oproep ging bovendien vooral over betere uitvoering van bestaande regels, niet over een fundamentele stop. Zijlstra concludeert dat de Europese instellingen de omvang van de administratieve last voor ondernemers onvoldoende erkennen. Het stuk is een opiniërende bijdrage van Zijlstra, die namens de PVV in het Europees Parlement zit.