Pepper-, smurfen- en pleisterspray (én wapens) vliegen over de toonbank na moord op Lisa

In dit artikel:

De moord op de 17-jarige Lisa heeft in Nederland en net daarover de grens in Duitsland een sterke toename in de vraag naar zelfverdedigingsmiddelen veroorzaakt. In de wapenwinkel van Herman Oldenkotte in Gronau (vlakbij Enschede) stonden dinsdag klanten in lange rijen om pepperspray, wapenstokken, pistolen en stroomstootwapens te kopen. Veel kopers — vaak ouders die hun dochters of partners willen beschermen — zeggen dat de recente geweldsincidenten hen ertoe hebben gebracht voorzorgsmaatregelen te nemen.

Oldenkotte, die de zaak sinds 1998 runt, ziet pieken telkens na grote incidenten (zoals de massa-aanrandingen in Keulen in 2015) of bij lokale onrust. Dit jaar ging al zo’n 1.400 stuks van het stevigste model pepperspray over de toonbank; ook verkocht hij ongeveer 350 Glock-achtige pistolen waarmee rubber- of pepperspraykogels kunnen worden afgevuurd. Daarnaast vinden zwaardere shotgunvarianten en opvallende stroomstootwapens (zelfs een roze exemplaar van 200.000 volt) gretig aftrek. De eigenaar adviseert klanten praktijkgerichte omgangsregels — van stevig vasthouden van de spray tot waar op het lichaam een schot grote impact kan hebben — en waarschuwt hen om de aanschaf in de kofferbak te bewaren vanwege Duitse regels.

Dat veel Nederlanders hun toevlucht nemen tot winkels vlak over de grens hangt samen met het Nederlandse verbod op pepperspray: het middel valt onder de Wet Wapens en Munitie en bezit kan in Nederland leiden tot een boete van ongeveer €350. In Nederland zelf groeit vooral de vraag naar legale alternatieven, zoals de zogenaamde smurfenspray (X‑marker). In Breda en online is die blauwe marker populair: het schuimende middel desoriënteert een aanvaller en laat drie dagen zichtbare kleur achter op het gezicht, wat opsporing kan vergemakkelijken. Kruidvat en gespecialiseerde winkels melden hogere verkopen; pleisterspray is ook in trek. Fabrikanten en winkelhouders waarschuwen dat smurfenspray geen blijvende schade toebrengt, in tegenstelling tot pepperspray.

Juridisch geldt voor smurfenspray en vergelijkbare middelen dat gebruik alleen is toegestaan als verdediging tegen een directe onrechtmatige aanval en mits de reactie noodzakelijk en proportioneel is. De verkoopstijging illustreert hoe angst na een geruchtmakende misdaad zich vertaalt in een grotere bereidheid tot bewapening, met vragen over veiligheid, wettelijkheid en de grens tussen bescherming en escalatie in het publieke debat.