Pensioenfondsen verbranden miljarden door groen wanbeleid

zondag, 3 mei 2026 (10:06) - Dagelijkse Standaard

In dit artikel:

Adviesbureau OverRendement concludeert na analyse van alle Nederlandse pensioenfondsen over de afgelopen 19 jaar dat de fondsen structureel onvoldoende rendement behalen gezien het genomen risico. Volgens het onderzoek hebben beheerders miljarden aan potentiële opbrengst misgelopen, waardoor indexaties en koopkracht van pensioenen zijn uitgebleven. De kritiek richt zich op gebrekkig bestuur, ondoorzichtige beleggingsconstructies en strategische uitsluitingen van sectoren of bedrijven om duurzame redenen.

Belangrijke spelers en uitspraken
- OverRendement (onderzoeker Anton Kramer) stelt dat herhaaldelijk negatieve resultaten over bijna twee decennia niet meer toevallig kunnen zijn maar duiden op structurele fouten.
- Academici zoals Rob Bauer en Aleksandar Andonov waarschuwen dat fondsen te veel sectoren—zoals oliebedrijven en sommige techbedrijven—uitsluiten op basis van duurzaamheidsdoelen, waardoor spreiding en rendement onder druk komen te staan.
- ABP, het grootste Nederlandse fonds, verdedigt zich met de woorden dat “rendement alleen niet alles zegt”, waarmee het meer nadruk legt op andere doelen dan puur financieel rendement.

Waar de kritiek op slaat
- Politiek en beleid: Het artikel beschuldigt het kabinet-Jetten van een te meegaande houding richting duurzaamheidsactivisme binnen pensioenen en suggereert dat politieke druk uitsluitingen stimuleert.
- Transparantie en verantwoording: Jaarverslagen zouden falen in heldere verantwoording; fondsen gebruiken vaak complexe, dure beleggingsvehikels (hedgefunds, infrastructuur) buiten publieke markten, wat toezicht en controle voor deelnemers bemoeilijkt.
- Meetmethoden: Fondsen zouden eigen benchmarks creëren die hun prestaties gunstiger doen lijken dan bij een objectieve vergelijking.

Gevolgen en eisen
De uitkomst is volgens het artikel dat deelnemers koopkracht en indexatie mislopen, terwijl bestuurders en beleidsmakers niet persoonlijk aansprakelijk lijken te worden gehouden. Er wordt opgeroepen tot ingrijpende hervormingen van het stelsel en meer politieke en maatschappelijke controle over beleggingskeuzes van pensioenfondsen.

Kortzij: het artikel presenteert het OverRendement-onderzoek als bewijs voor structureel wanbeheer en pleit voor meer transparantie, strengere verantwoording en heroverweging van politiek gedreven uitsluitingsbeleid. Voor wie meer context wil: de discussie rond ESG- en duurzaam beleggen draait om afwegingen tussen ethische keuzes, risico’s en rendement; veranderingen in renteniveaus (hoger geworden sinds de crisisjaren) hebben bovendien de discussie over gemiste indexaties opnieuw opgelaaid.