Pech voor mensen met warmtepomp en airco: netbeheerders willen opslag voor 'grootverbuikers' elektriciteit

In dit artikel:

Netbeheerders in Nederland willen het nettarief flink dynamiseren: de prijs per kilowattuur moet meerdere keren per dag variëren om netcongestie te beperken en verbruik meer te spreiden. Het voorstel, ingediend bij toezichthouder ACM en gepland rond 2029 (maar mogelijk later), rekent op forse prijsstijgingen in piekuren — vooral winterse avonduren — en lagere tarieven in daluren. Op drukke momenten kan het nettarief nu zo’n 15 cent per kWh duurder worden en binnen enkele jaren naar circa 30 cent stijgen, omdat veel moet worden geïnvesteerd in zwaardere kabels en transformatorhuisjes.

Motivatie: nu betaalt elk huishouden hetzelfde voor de aansluiting, ongeacht of iemand weinig verbruikt of een vrijstaand huis heeft met warmtepomp en laadpaal. Door tijdsafhankelijke tarieven hopen netbeheerders dat consumenten hun was, vaat en laadgedrag naar goedkope uren verschuiven en dat grootverbruikers meer bijdragen, waardoor de kans op black-outs afneemt.

Gevolgen voor huishoudens: naar schatting ruim 60% van de huishoudens gaat netto minder betalen aan netwerkkosten. Grote verbruikers — bijvoorbeeld huizen die met airco’s elektrisch verwarmen, volledig elektrische warmtepompen of avondladen van EV’s — krijgen hogere kosten te verduren. Huishoudens met hybride warmtepompen kunnen soms op gas terugvallen en daardoor minder last hebben. De warmtepompbranche heeft al bezwaren: hogere gebruikskosten verkorten de rendabiliteit van investeringen.

Slimme meter en privacy: de slimme meter (kwartierdata) is nodig om tariefafhankelijke facturatie mogelijk te maken. Wie geen slimme meter heeft of communicatie blokkeert, wordt behandeld als een gemiddeld huishouden en verliest vaak voordeel — dit moet ook voorkomen dat grootverbruikers gegevens uitzetten om piektarieven te ontwijken. ACM heeft laten weten dat dergelijke ‘uitwegen’ niet de bedoeling zijn.

Zonnestroom blijft onbelast: terugleveren van zonnestroom op het net wordt in het voorstel niet extra belast om de energietransitie niet te belemmeren.

Kortom: het plan probeert netcapaciteit efficiënter te gebruiken door financiële prikkels, met winnaars onder zuinige of slimme gebruikers en nadelen voor piekverbruikers; de invoering zal politiek en maatschappelijk scherp worden besproken.