Paus zegent straks kruis Sagrada Familia in Gaudí-jaar, maar slechts kwart van basiliek is 'echt' van beroemde architect

In dit artikel:

Paus Leo XIV zegent vandaag het kruis op de Sagrada Família in Barcelona, precies honderd jaar na de dood van de architect Antoni Gaudí. De plechtigheid, inclusief een misviering en een bezoek aan Gaudí’s graf in de crypte, is onderdeel van het door de stad uitgerolde ‘Gaudí‑jaar’ waarmee Barcelona toeristen wil aantrekken. De basiliek, sinds 1882 in aanbouw en met 172,5 meter de hoogste ter wereld, blijft een toeristische magneet maar ook onderwerp van discussie.

Spanje‑correspondent Sven Tuytens benadrukt dat veel van wat bezoekers nu zien niet letterlijk uit Gaudí’s hand komt: naar schatting is slechts 15 tot 25 procent van de huidige Sagrada Família daadwerkelijk door hem ontworpen. Tijdens de Spaanse Burgeroorlog in 1936 gingen veel originele plannen verloren door brand, en latere architecten hebben de bouw voortgezet op basis van interpretaties en moderne technieken. Sommige geometrische oplossingen die in Gaudí’s tijd technisch onuitvoerbaar waren, konden later dankzij computermodellering worden gerealiseerd. De crypte, de apsis en een groot deel van de geboortefaçade aan de oostkant blijven echter wél authentiek Gaudí‑werk; wat hij verder precies voor ogen had, blijft onzeker — “We zullen nooit weten wat Gaudí precies voor ogen had”, aldus Tuytens.

Het misverstand rond Gaudí strekt zich ook uit tot andere bezienswaardigheden: het bekende roze huis in Park Güell werd ontworpen door Francesc Berenguer i Mestres, maar droeg om vergunningsredenen Gaudí’s naam, waardoor toeristen foutief aannemen dat het van hem is. Tegelijk levert de populariteit van Gaudí Barcelona veel geld op: vorig jaar gingen 4,8 miljoen tickets over de toonbank, goed voor ongeveer 134 miljoen euro (gemiddeld circa 36 euro per bezoek). Die commerciële exploitatie staat haaks op Gaudí’s intentie om een kerk voor het volk te creëren; tegenwoordig vermijden veel inwoners de kerk juist vanwege de toeristenstroom.

De voltooiing van de Sagrada Família laat nog op zich wachten: waar lange tijd op dit jubileum werd gemikt, verwachten planners nu dat de hoofdingang pas binnen ongeveer tien jaar volledig afgewerkt zal zijn.