Paus Leo XIV wil kerk besturen met al zijn kardinalen
In dit artikel:
Paus Leo XIV hield deze week een zeldzame, anderhalve dag durende Buitengewone Consistorie met zijn kardinalen in het Vaticaan, een bijeenkomst die gisteravond afliep maar feitelijk al woensdagmorgen begon toen hij aankondigde dat hij voortaan wekelijks onderwerpen rond het Tweede Vaticaans Concilie wil behandelen. Dat Concilie uit de vroege jaren zestig, gestart door paus Johannes XXIII om de kerk te moderniseren, noemt Leo nog steeds relevant maar vaak verkeerd begrepen — reden voor zijn persoonlijke inzet.
Van de 245 kardinalen wereldwijd waren er 170 aanwezig; enkele waren te oud of ziek. Het samenroepen van alle kardinalen is ongewoon: Benedictus XVI riep geen vergelijkbare bijeenkomsten bijeen en Franciscus beperkte zijn hervormingsgesprekken vaak tot een kleine, geselecteerde groep. Die selectie had verdeeldheid en onvrede veroorzaakt, en tijdens de voorbesprekingen van het conclaaf klonk de wens voor meer inspraak — iets dat Leo nu lijkt te honoreren door meteen na het Heilig Jaar de vergadering te beleggen.
De voorbereiding verliep geheimzinnig tot een gelekte brief duidelijk maakte welke vier thema’s studie kregen: evangelisatie in Franciscus’ spoor, hervorming van de Curie en de relatie met lokale kerken, synodaliteit (meer medeverantwoordelijkheid en participatie van gelovigen) en liturgie, waaronder de oude Latijnse mis die populair is bij ultratraditionele groepen. De kardinalen mochten twee onderwerpen kiezen; de meerderheid koos voor evangelisatie en synodaliteit, tot ongenoegen van traditionalisten.
In plaats van klassieke debatten werkte men in gemengde werkgroepen aan ronde tafels, gericht op luisteren en kennismaken met elkaars lokale kerkelijkheid — een aanpak vergelijkbaar met de Synode voor Synodaliteit. Leo benadrukte dat dit de nieuwe manier van samenwerken moet worden en vroeg zich hardop af: "Zit er nog leven in onze kerk?" Hij stelde dat iedereen, kardinalen inbegrepen, moet helpen dat leven te laten groeien.
Er staat al een vervolgconsistorie gepland eind juni, en de paus wil kardinalen voortaan jaarlijks meerdere dagen bijeenbrengen om deze koers door te zetten en meer eensgezindheid te zoeken.