Paus Leo XIV: traditioneler in stijl, maar qua inhoud verwant met Franciscus

In dit artikel:

Paus Leo XIV — geboren als Robert Francis Prevost in Chicago en jarenlang missionaris en bisschop in Peru — bereidt zich bijna een jaar na zijn verkiezing voor op zijn eerste Paasfeest als pontifex. Prevost, die ook de Peruaanse nationaliteit heeft en eerder leiding gaf aan de Orde van de Augustijnen en aan de afdeling bisschopsbenoemingen in Rome, werd op 8 mei in een snel conclaaf gekozen nadat paus Franciscus op Tweede Paasdag was overleden.

Zijn manier van paus-zijn wijkt sterk af van die van zijn Argentijnse voorganger. In plaats van opvallende, impulsieve gebaren kiest Leo voor bedachtzaamheid, meer rituelen en een traditionele presentatie: toespraken worden zorgvuldig afgelezen en publieke handelingen volgen klassieke vormen, zoals het wassen van de voeten van priesters in de kathedraal van Rome. Daardoor krijgt hij minder media-aandacht, ook in Italië.

In inhoudelijke kwesties sluit Leo grotendeels aan bij Franciscus. Hij blijft nadruk leggen op sociale gerechtigheid, klimaat, opvang van migranten en interreligieuze samenwerking, en verdedigt volgens de kerkelijke leer het leven vanaf de conceptie en het traditionele huwelijksbegrip. Tegelijk heeft hij controversiële stappen van zijn voorganger, bijvoorbeeld rond zegeningen voor homoparen, niet teruggedraaid. Binnenkort wordt zijn eerste grote tekst verwacht: een encycliek over de ethische toepassing van kunstmatige intelligentie.

Pragmatisme en vrede zijn leidend in zijn beleid. Leo bouwt langzaam zijn team binnen de Curie op en presenteert zichzelf als een lange termijn-paus (hij is 70). Direct na zijn verkiezing noemde hij werken aan een ontwapenende vrede zijn voornaamste prioriteit en zet hij de diplomatie van het Vaticaan actief in om conflicten te verminderen. Onder zijn leiding namen Amerikaanse bisschoppen stevig stelling tegen deportaties en optredens van ICE; hij heeft ook scherp geoordeeld over escalaties in het Midden-Oosten en het gebruik van religie als rechtvaardiging voor oorlogen, wat spanningen oplevert met politieke groepen zoals de MAGA-beweging.

Tijdens de Goede Week droeg hij zelf het kruis bij de Kruisweg bij het Colosseum en richting Pasen zal hij opnieuw pleiten voor een einde aan oorlogen en onrecht, in de hoop met rustige maar krachtige woorden tegenwicht te bieden aan wereldwijde onrust.