Paus Franciscus (88) is overleden: charismatische leider, populaire paus, langzame hervormer
In dit artikel:
Paus Franciscus, geboren als Jorge Mario Bergoglio in 1936 in Buenos Aires, is overleden in 2024. Sinds zijn verkiezing in 2013 was hij de eerste niet-Europese en eerste jezuïtische paus, bekend om zijn charismatische en pastorale stijl en zijn streven naar hervormingen binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Hij koos bewust een sobere levensstijl en zette zich in voor armen, openheid binnen de kerk en een wereldkerk die niet langer op het Westen gericht is.
Tijdens zijn pontificaat voerde Franciscus ingrijpende veranderingen door, zoals het aanpakken van financiële misstanden binnen het Vaticaan en het benoemen van kardinalen wereldwijd die zijn visie delen. Hij opende voorzichtig deuren voor discussies over gehuwde priesters en de rol van vrouwen in de kerk, terwijl hij gedegen tegen abortus en euthanasie bleef. Over homoseksualiteit sprak hij met meer compassie, zonder traditionele regels fundamenteel te veranderen.
Franciscus profileerde zich ook als een pleitbezorger van vrede, mensenrechten en ecologische duurzaamheid, waarbij hij zich uitsprak tegen oorlogen en onrecht, onder meer in Syrië en Oekraïne. Bovendien zocht hij actief dialoog met andere religies om onderlinge vrede en begrip te bevorderen. Tegelijk bleef zijn kerk geteisterd door grootschalige seksueel misbruikschandalen binnen het geestelijkheid, waartegen hij hard optrad maar die de geloofwaardigheid van zijn leiderschap belastten.
In september 2024 bezocht hij België, waar hij openlijk vergiffenis vroeg voor het misbruik binnen de kerk en rechtstreeks sprak met slachtoffers, waardoor hij empathie oogstte. Zijn bezoek, onderdeel van de 600e verjaardag van KU Leuven, werd getekend door zowel waardering als controverse, zoals zijn scherpe uitspraken over abortus die in België fel werden betwist.
De laatste jaren kampte Franciscus met ernstige gezondheidsproblemen waardoor hij vaak een rolstoel gebruikte, meerdere operaties onderging en herhaaldelijk werd opgenomen in ziekenhuizen. Uiteindelijk overleed hij in het Gemelli-ziekenhuis in Rome. Zijn overlijden sluit een bewogen hoofdstuk af van een paus die met moed, hervormingsdrang en compassie de katholieke wereld probeerde te hervormen te midden van grote tegenstellingen en uitdagingen.