"Patiënt zijn is verschrikkelijk": kunstenares Grace Tjang neemt altijd knutselkoffertje mee in ziekenhuis

In dit artikel:

De 68-jarige kunstenares en choreografe Grace Tjang vecht voor de zesde keer tegen kanker. Ze heeft het syndroom van Lynch, een erfelijke afwijking die de kans op kanker sterk verhoogt. Deze keer zit de ziekte in haar dunne darm en zijn er uitzaaiingen. Artsen behandelen haar met een experimentele therapie, maar het is nog onzeker of die aanslaat.

Door haar ziekte brengt Tjang soms weken in het ziekenhuis door. Met een atelierkoffertje vol teken- en knutselmateriaal probeert ze haar dagen structuur en kleur te geven. Ze maakt er dagelijks tekeningen en nieuwe ideeën mee. Vanuit haar ziekenhuiskamer, waar ze nauwelijks zicht heeft op de buitenwereld, gebruikt ze haar verbeelding om andere werelden op te roepen. Kunst helpt haar naar eigen zeggen om trauma’s te verwerken en sterk te blijven; ze vindt dat iedereen baat kan hebben bij fantasie en creativiteit.

Tjang neemt intussen afscheid van haar carrière als danseres bij het kunstcollectief NeedCompany, dat dit jaar zijn veertigste verjaardag viert. Sinds juni kan ze niet meer dansen en wordt haar rol overgenomen door haar dochter Romy. Zelf werkt ze nu vrijwel voltijds als beeldend kunstenaar en maakt ze onder meer grote installaties. Hoewel ze de toekomst onzeker noemt, wil ze niet in het verleden leven. Ze probeert in het moment te genieten van haar werk, gesprekken en tijd met haar kleinkinderen.

De voortdurende ziekenhuisopnames confronteren haar ook met de harde werkelijkheid van het patiënt-zijn. Tjang benadrukt hoe belangrijk het is dat patiënten niet gereduceerd worden tot een nummer. In haar voorstelling ‘The blind poet’ liet ze daarom twintig minuten lang haar naam scanderen, als eerbetoon aan mensen die hun identiteit dreigen te verliezen, zoals patiënten en vluchtelingen.

Ook haar eigen naam kreeg een nieuwe betekenis. In 2021 verruilde ze de naam Grace Ellen Barkey voor Tjang, de familienaam van haar grootmoeder. Ze zag dat als een manier om haar familiegeschiedenis te dekoloniseren. Ondanks haar ziekte blijft ze strijden om als mens gezien te worden. Met kleur, kunst en verbeelding probeert ze haar wereld zo groot mogelijk te houden, zelfs binnen de grenzen van een ziekenhuiskamer.