Nymfa (32) ervaart hoe belangrijk kraamzorg is: „Je bent eigenlijk ook m'n psycholoog"
In dit artikel:
Op het voormalige ENKA-terrein in Ede is het gezin Van der Veen eind februari uitgebreid met dochter Eliana. Moeder Nymfa van der Veen-de Hek (32) — ook moeder van Rafaël (2) en Livia (4) — zegt dat ze de kraamzorg niet had willen missen; in de woonkamer slaapt de pasgeborene vredig met typische baby-acne, iets waar kraamverzorgende Anne‑Ruth van Vlastuin (24) gerust over kan zijn.
Van Vlastuin werkt vijf jaar bij RST Zorgverleners en licht toe welke taken een kraamverzorgende op zich neemt: medische controles van moeder en kind (zoals groei, voeding en hechtingen), begeleiding bij borstvoeding en hielprik, maar ook huishoudelijke hulp en emotionele steun. Van der Veen omschrijft de verzorgende als ‘‘de ogen en oren van de verloskundige’’ en zegt dat ze soms meer voelt als een psycholoog die naar je luistert en praktische zorgen wegneemt.
Tegelijk staat de kraamzorgsector onder druk. Kamerlid Anne-Marie Dobbe (SP) presenteerde recent een vijfpuntenplan omdat uitstroom en werkdruk volgens haar zo hoog zijn dat de zorg dreigt te verdwijnen. Voorbeelden zijn schrijnend: bij Kraamzorg Limburg is de afgelopen jaren de helft van het personeel vertrokken. Door personeelstekort komen kraamverzorgenden vaker bij twee gezinnen per dag terecht; soms zitten ze ’s middags op wacht en kunnen worden opgeroepen voor bevallingen of ontslagen uit het ziekenhuis.
Die personeelsdruk heeft directe gevolgen voor de kwaliteit van zorg: vaker zijn er halve dagen kraamzorg, waardoor minder tijd overblijft om een band met het gezin op te bouwen of uitgebreide begeleiding te bieden. Mantelzorg door familie neemt daardoor toe; die vult deels de huishoudelijke taken aan die kraamzorg vroeger deed.
Politische voorstellen richten zich vooral op betere beloning en compensatie voor wachtdiensten. Van Vlastuin geeft aan dat er vorig jaar al een loonsverhoging was, maar dat de vergoeding voor wachtdiensten laag blijft: voor een doordeweekse wachtdienst van acht uur staat in de cao Kraamzorg een vergoeding van €11,44, op zaterdag, zondag en feestdagen €17,16. Ze zegt dat nachtdiensten haar vaak onrustig maken omdat ze elk moment kan worden opgeroepen.
Ondanks de uitdagingen beleeft Van Vlastuin veel voldoening aan haar werk: ze is intiem aanwezig bij gezinsmomenten en ervaart zowel blije als verdrietige situaties. Haar zorgen liggen vooral bij de toegankelijkheid en continuïteit van kraamzorg als de werkdruk en personeelsuitstroom niet adequaat worden aangepakt.