PAS-melders kunnen vervolgd worden onder nieuwe EU-milieuwet, erkent kabinet

In dit artikel:

VVD-minister David van Weel van Justitie en Veiligheid weigert PAS-melders een volledige garantie te geven dat zij onder de nieuwe Europese wet tegen milieucriminaliteit nooit strafrechtelijk worden vervolgd. In antwoorden aan BBB-leider Caroline van der Plas schrijft hij dat uiteindelijk het Openbaar Ministerie (OM) beslist en dat een garantie van honderd procent daarom niet mogelijk is. De antwoorden werden op 2 november naar de Tweede Kamer gestuurd, kort voordat die het wetsvoorstel over de Europese richtlijn behandelt.

PAS-melders zijn vooral boeren die onder het inmiddels vervallen Programma Aanpak Stikstof (PAS) met een beperkte stikstofuitstoot konden volstaan met een melding in plaats van een natuurvergunning. De rechter verklaarde die regeling in 2019 ongeldig. Daardoor werken veel melders sindsdien zonder geldige vergunning, terwijl de overheid hen volgens de Omgevingswet alsnog moet helpen legaliseren.

De nieuwe wet stelt milieuvervuiling strafbaar wanneer die wederrechtelijk is en aanzienlijke schade veroorzaakt of dreigt te veroorzaken. Een vergunning biedt doorgaans bescherming, maar PAS-melders hebben die volgens Van Weel juist niet. Toch acht hij vervolging niet waarschijnlijk, omdat zij buiten hun schuld in de problemen zijn geraakt, de overheid de gebrekkige regeling heeft erkend en strafrecht als laatste middel geldt. Ook het handelen te goeder trouw moet volgens de handhavingsregels worden meegewogen.

Van Weel wil geen aparte uitzondering voor PAS-melders in de wet opnemen. Wel gaat hij, naar aanleiding van een eerder aangenomen Kamermotie, met het OM bespreken of aanvullende waarborgen mogelijk zijn voor melders die binnen hun oorspronkelijke melding blijven. Wanneer dat gesprek plaatsvindt en of de Kamer de uitkomst vóór de stemming ontvangt, is nog onbekend. De minister benadrukt dat niet hij, maar het OM uiteindelijk over vervolging beslist.