Parlementaire enquête corona begint: 'Voor het eerst openbaar én onder ede verantwoording afgelegd'

In dit artikel:

Een parlementaire enquêtecommissie onderzoekt sinds 2024 achteraf het omgaan van kabinet en Kamer met de coronapandemie (begin 2020–halverwege 2022). Een enquête is het zwaarste onderzoeksinstrument van de Eerste of Tweede Kamer: verhoren zijn openbaar, plaatsvinden onder ede en getuigen kunnen zich niet onttrekken aan oproepen. De Tweede Kamer stemde unaniem in met de instelling van de commissie.

De samenstelling is sinds februari definitief: voorzitter Daan de Kort (VVD) en Kamerleden Songül Mutluer (PRO), Dion Huidekooper (D66), André Poortman (CDA) en Annelotte Lammers (Groep Markuszower). De voorbereiding kende veel personele wisselingen; de voorlopige tijdelijke commissie werd geleid door Kadija Arib, die later uit de Kamer vertrok, en diverse andere leden (onder meer FvD’ers) stopten of keerden niet terug na de verkiezingen.

De enquête bouwt voort op eerder onderzoek van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV), die al concludeerde dat Nederland onvoldoende was voorbereid op een langdurige crisis en dat verpleeghuizen zwaar te lijden hadden. Wat deze parlementaire enquête onderscheidt is dat belangrijke sleutelfiguren openlijk en onder ede verhoord worden en dat ook het handelen van de Tweede Kamer zelf wordt onderzocht.

De commissie maakt in fasen bekend welke getuigen wanneer verschijnen; de eerste verhoren starten komende weken, met aankondigingen op vrijdag voor de volgende week. In Haagse wandelgangen worden namen genoemd zoals oud-premier Mark Rutte, oud-minister Hugo de Jonge en voormalige Kamerleden Klaas Dijkhoff en Fleur Agema; ook ambtenaren van VWS zijn vermoedelijk aan de beurt.

Op basis van verhoren en voorafgaand documentonderzoek stelt de commissie een eindrapport op. De verwachting is dat de conclusies en geleerde lessen — bedoeld om toekomstige crises beter het hoofd te bieden — in het eerste kwartaal van 2027 verschijnen.