Parlement in Frankrijk schaft Code Noir unaniem af, bijna 350 jaar na invoer slavernijwet

In dit artikel:

Het Franse parlement heeft onlangs formeel de Code Noir uit 1685 geschrapt, de oude wet waarmee de slavernij in de Franse koloniën werd geregeld. De Code Noir, door Lodewijk XIV ingesteld, kwalificeerde tot slaaf gemaakte mensen als verhandelbare goederen en stond zware straffen, lijfstraffen en zelfs de doodstraf toe. Hoewel Frankrijk al in 1848 slavernij afschafte, stond de wet tot nu toe nog op de boeken.

Initiatiefnemer was Max Mathiasin, parlementslid uit Guadeloupe en afstammeling van tot slaaf gemaakten; hij noemde de afschaffing een krachtig gebaar van herdenking en erkenning, al erkende hij dat het geen genezing van historische wonden biedt. Het wetsvoorstel werd unaniem aangenomen en moet nog naar de Senaat. President Emmanuel Macron had vorige week al gezegd dat de 60 artikelen van de Code Noir de afschaffing nooit mogen overleven en noemde de eeuwenlange stilte rond de tekst “een vorm van belediging”.

De stap heeft een breder debat aangewakkerd over Frankrijk’s koloniale verleden en de hedendaagse gevolgen daarvan: tussen de 16e en 19e eeuw vervoerde Frankrijk naar schatting circa 1,4 miljoen tot slaaf gemaakte mensen van West-Afrika naar onder andere Martinique en Guadeloupe, en de overzeese gebieden kampen nog steeds met structureel hogere armoede. Mathiasin wil daarnaast dat de regering een rapport opstelt over koloniale wetgeving, hedendaags racisme en hoe slavernij in schoolcurricula wordt behandeld. Er klinkt ook een oproep om excuses en herstelbetalingen; Macron erkent het belang ervan maar heeft nog geen concrete toezeggingen gedaan.