Paprikapoeder vol pesticiden, Brussel wil nóg meer gif in ons keukenkastje

In dit artikel:

Foodwatch ontdekte recent dat veel gangbare kruiden en producten resten van verboden pesticiden bevatten. Van 64 onderzochte producten hadden 45 sporen van landbouwgif dat in de EU verboden is. Een potje paprikapoeder van het Nederlandse merk Verstegen bleek het meest belast: in één potje werden negen toegestane en negen verboden stoffen aangetroffen. Ook thee en specerijen zoals komijn bleken vaak verontreinigd.

De auteurs — Europarlementariër Anja Hazekamp en Tweede Kamerlid Ines Kostić (beiden Partij voor de Dieren) — waarschuwen dat dit niet alleen een consumentenprobleem is maar een beleidsfalen op Europees niveau. De EU stelt de regels voor welke pesticiden mogen en welke niet, maar volgens hen spelen industriële belangen een te grote rol. In 2015 stelde de Commissie een lijst op van 77 pesticiden die als te gevaarlijk werden aangemerkt; in 2023 waren 50 daarvan nog steeds toegestaan. Ook glyfosaat, waarvan steeds meer bewijs is dat het waarschijnlijk kankerverwekkend is, blijft in gebruik en is nog goedgekeurd.

Een belangrijk knelpunt is de ongelijke behandeling van ingevoerde producten: resten van pesticiden die in de EU verboden zijn, worden vaak geaccepteerd op geïmporteerd voedsel omdat de toelatingseisen minder streng zijn. Tegelijkertijd staat de EU toe dat EU-fabrikanten zulke stoffen exporteren naar landen buiten Europa; die stoffen worden daar gebruikt op gewassen die vervolgens weer naar Europa worden ingevoerd — een vicieuze cirkel die de auteurs omschrijven als een “boemerang-effect”.

Daarbovenop dringt de Europese Commissie onder leiding van Ursula von der Leyen volgens Hazekamp en Kostić aan op verzwakkingen van Europese beschermende wetten. Recent voorgestelde wijzigingen zouden onder meer de verplichte herkeuring van pesticiden afzwakken, waardoor levenslange goedkeuringen mogelijk worden. Met steun van het tijdelijke EU-voorzitterschap van Cyprus wordt geprobeerd deze aanpassingen snel door de lidstaten te krijgen — een stemming die de auteurs op korte termijn in Brussel verwachten en waar Nederland een duidelijke “nee” zou moeten uitbrengen.

Als oplossingen pleiten de auteurs voor: geen toelating meer van pesticide-stoffen die schadelijk zijn voor mens, dier of milieu; gelijke eisen voor geïmporteerd en Europees voedsel; een verbod op het exporteren van in Europa verboden pesticiden; en meer steun voor biologische en gifvrije landbouw. Alleen zo, stellen zij, kan de voedselveiligheid en volksgezondheid echt worden beschermd.