'Pandemie zoals corona zal weer uitbreken': jaarlijks 200.000 Nederlanders door infectieziekte in ziekenhuis

In dit artikel:

Jaarlijks belanden in Nederland ongeveer 200.000 mensen in het ziekenhuis door een infectieziekte — ruwweg 550 opnames per dag — en in 2024 stierven meer dan 11.000 mensen aan zo’n infectie. Die cijfers zijn voor het eerst geconsolideerd door Samenwerking Infectieziekten, een netwerk van patiënten, zorgverleners en gezondheidsfondsen. Volgens voorzitter Margriet Schneider zal het probleem naar verwachting alleen maar toenemen als er geen tegenmaatregelen komen.

Oorzaken zijn deels gedrags- en maatschappelijke veranderingen: meer internationaal reizen vergroot de kans dat virussen en bacteriën zich snel verspreiden, zoals recente uitbraken van norovirus en hantavirus op cruiseschepen lieten zien. Ook een dalende vaccinatiegraad speelt een rol; vaccinaties die vroeger veel ziekten onderdrukten worden tegenwoordig minder gevolgd, wat heropflakkeringen mogelijk maakt. Daarnaast neemt antibiotica- en schimmelresistentie toe — onder meer door medicijngebruik in de landbouw en ziekenhuispraktijken — waardoor alledaagse infecties moeilijker te behandelen zijn.

De meeste ziekenhuisopnames betreffen longontstekingen, gevolgd door urineweginfecties. Lokale bronnen van risico worden ook genoemd: bacteriën op geitenbedrijven zouden verband kunnen houden met hogere longontstekingscijfers onder omwonenden. Schneider waarschuwt dat de wereld veranderd is en dat we ons op nieuwe uitbraken moeten voorbereiden; een pandemie vergelijkbaar met corona ziet zij als een kwestie van tijd.

Om het tij te keren lanceert Samenwerking Infectieziekten de campagne ‘Samen infectieveilig’ (start maandag). De nadruk ligt op praktische preventie: vaccinaties niet overslaan, antibiotica alleen volgens voorschrift gebruiken, goede hand- en hoesthygiëne aanhouden, thuisblijven bij verkoudheids- of griepklachten en reisadviezen over infectierisico’s raadplegen. De oproep is zowel aan individuele burgers als aan beleidsmakers: investeren in preventie en paraatheid is nodig om ziekenhuisopnames en overlijdens door infecties terug te dringen.