Palmen en D66'er Eerenberg laten onderneemster met 1,5 miljoen schuld vallen na hoon over 'ondernemingsrisico'

In dit artikel:

Staatssecretarissen Sandra Palmen (Herstel en Toeslagen) en Eelco Eerenberg (Fiscaliteit) hebben op 5 november 2026 schriftelijke Kamervragen beantwoord over ondernemers die door de toeslagenaffaire zijn getroffen. Aanleiding was onder meer het geval van een onderneemster uit de kinderopvang die na ingrijpen van de Belastingdienst met een schuld van ongeveer 1,5 miljoen euro zou zijn achtergebleven.

Volgens de beantwoording bestaat er geen afzonderlijke herstelregeling voor ondernemers die geen toeslaggerechtigde zijn. Zij moeten hun schade via een civielrechtelijke aansprakelijkstelling op de Staat verhalen. De bewindspersonen erkennen dat een aanzienlijk deel van de aanvragen voor aanvullende schadecompensatie nog niet is afgehandeld, maar verwijzen vooral naar de sinds 2020 lopende hersteloperatie. De belangenbehartiger voor belastingplichtigen en toeslaggerechtigden moet bovendien nog onderzoeken tegen welke structurele problemen ondernemers aanlopen en of er blinde vlekken in de hersteloperatie zijn.

Op vragen over de omvang van de zakelijke schade en het aantal faillissementen melden Palmen en Eerenberg dat hierover geen cijfers beschikbaar zijn. Ook wijzen zij de stelling af dat de schade van ondernemers jarenlang onvoldoende aandacht heeft gekregen of niet wordt vergoed. Tegelijkertijd bevestigen zij dat de Belastingdienst over verschillende gegevens van belastingplichtigen en toeslaggerechtigden beschikt, waaronder informatie over zorg- en huurtoeslagen, en die gegevens mag gebruiken voor belastingheffing en -inning.

De Kamer vroeg daarnaast naar mogelijke selectie op afkomst bij een kinderopvangbedrijf en naar zwartgelakte of ontbrekende dossierstukken. Daarop zeggen de staatssecretarissen geen inhoudelijke uitspraken te doen over individuele zaken. De documenten zijn volgens hen gelakt op grond van wettelijke uitzonderingsgronden.

Het meest omstreden onderdeel betreft de houding van de Landsadvocaat in rechtszaken. Volgens de aangehaalde Kamervragen zou die de zakelijke schade in sommige procedures hebben omschreven als een “ondernemingsrisico” en een “ongelukkig incident”. Palmen en Eerenberg zeggen niet te weten op welke zaak en in welke context deze kwalificaties zijn gebruikt, maar benadrukken dat de Landsadvocaat de Staat vertegenwoordigt en dat ingenomen standpunten met de Staat worden afgestemd.

Het artikel bekritiseert de regering scherp vanwege de trage schadeafhandeling, het ontbreken van gegevens over getroffen ondernemers en het ontbreken van een speciale compensatieregeling. De auteur stelt dat de overheid ondernemers eerst door belastingcontroles en het stopzetten van toeslagen financieel heeft geraakt en hen daarna zelf civielrechtelijk laat procederen. De bewindspersonen zouden volgens die kritiek de belangen van de Staat en de Landsadvocaat verdedigen in plaats van gedupeerde ondernemers te helpen.