Palestijnse wetenschapper: 'Netanyahu wil tijd winnen en Israël komt steeds weer met een nieuw plan'

In dit artikel:

De Palestijnse deskundige Yezid Sayigh waarschuwt dat Israëlische premier Benjamin Netanyahu geen helder plan heeft voor Gaza en dat militaire acties vooral door binnenlandse politiek worden gedreven. Volgens Sayigh bepaalt Netanyahu’s behoefte om aan de macht te blijven het tempo en de aard van de operaties; zelfs als Hamas als georganiseerde strijdmacht zou verdwijnen, zou dat het geweld niet per se beëindigen omdat het in Netanyahu’s belang kan blijven om militaire druk te handhaven. Sayigh stelt dat het Israëlische leger geen samenhangende eindstrategie formuleert, doordat de regering geen duidelijk politiek doel heeft voor de periode na de oorlog. Daardoor zien we steeds nieuwe “eerste fases” van plannen zonder daadwerkelijke opvolging.

Zeshonderd voormalige Israëlische topmilitairen en veiligheidsexperts hebben daarom publiekelijk de Amerikaanse president gevraagd druk uit te oefenen op Netanyahu om het conflict te beëindigen — een zeer ongebruikelijke stap, geeft Sayigh aan. Hij meent dat Arabische staten veel meer invloed zouden kunnen uitoefenen, vooral via hun banden met de VS, maar dat ze terughoudend blijven uit angst die relaties te schaden. Egypten en Jordanië zijn nauw betrokken (bij respectievelijk Gaza en de Westelijke Jordaanoever); de VAE hebben door handel en militaire technologie invloed, en Saoedi-Arabië stelt erkenning van Israël afhankelijk van een geloofwaardig stappenplan voor een Palestijnse staat. Sayigh suggereert dat Riyad ook economische druk kan inzetten door investeringsafspraken met de VS te koppelen aan gelden voor de wederopbouw van Gaza.

Arabische landen hebben een eigen vredes- en wederopbouwplan gepresenteerd waarin ontwapening van Hamas en uitsluiting van de beweging uit een toekomstige gedemilitariseerde Palestijnse staat worden vereist. Sayigh verwacht dat bewoners van Gaza liever zien dat de Palestijnse Autoriteit (PA) het bestuur overneemt, maar wijst erop dat eerst vrije verkiezingen nodig zijn om de PA-legitimiteit te herstellen, omdat die al lange tijd ontbreekt.

Wat regionale spelers betreft concludeert Sayigh dat Iran, Hezbollah en Hamas veel van hun strategische invloed hebben verloren door Israëlische acties; herstel van hun vroegere posities lijkt onwaarschijnlijk, behalve mogelijk voor Iran. Hezbollah verliest invloed binnen Libanon en staat onder dwang tot ontwapening; Hamas heeft volgens hem zichzelf politiek zwaar beschadigd en de kans dat het model van gewapend verzet nieuw leven wordt ingeblazen, is klein.