Pakweg 25 gekkies zijn elke zaterdag te gast in hun eigen radioshow vanuit het psychiatrisch ziekenhuis. Ze varen er wel bij | column Peter Schouten
In dit artikel:
Op de binnenplaats van het psychiatrisch ziekenhuis José T. Borda in Buenos Aires draait sinds 1991 elke zaterdag een bijzondere radioshow: Radio La Colifata. Opgericht door toenmalig psychologie-student Alfredo Olivera, was het naar eigen zeggen de eerste live radio-uitzending vanuit een psychiatrische inrichting. Patienten — liefdevol aangeduid als colifatos, uit het Lunfardo-slang — zitten in een kring onder de bomen, krijgen microfoons en praten rechtstreeks met luisteraars op 100.3 FM.
De uitzendingen zijn informeel en levendig: muziek (van The Cranberries tot lokale acts), grappen, actuele onderwerpen en kleine rituelen vullen de uren. De presentatoren en het technische team, met een mengpaneel en twee gedoneerde laptops, stimuleren iedereen om mee te doen. Thema’s variëren van romantiek en maatschappelijke kwesties tot persoonlijke anekdotes; roken, shagjes rollen en de vraag “Heb je een peukje voor me?” maken deel uit van het dagelijkse decor. Humoristen als Hugo zorgen voor energie en scherpte; hij reflecteert ook kritisch over maatschappelijke gebeurtenissen en voetbalshows. Emotionele uitspraken zoals “Mijn tijd is geweest, ik hoef niet meer te leven” tonen de kwetsbaarheid die soms zichtbaar wordt tijdens de uitzending.
Radio La Colifata functioneert als meer dan amusement: het geeft patiënten een stem, vermindert stigma en draagt bij aan hun sociale re-integratie en welzijn — effecten die ook empirisch zijn onderzocht. De show schept ruimte voor contact, vriendschap en herkenning; sommige deelnemers sluiten hun ogen en rusten, anderen worden hartelijk actief. Alfredo noemt dat ongeveer een kwart van de Argentijnen met een psychische aandoening kampt, wat hij zorgwekkend vindt en een reden is achter zijn missie.
Het initiatief kreeg internationaal navolging: vergelijkbare projecten bestaan inmiddels in Mexico, Spanje, Frankrijk, Zweden en Rusland. Creatieve samenwerkingen leverden zelfs een album op met Manu Chao, en Alfredo zegt open te staan voor nieuwe opnames, zelfs met hedendaagse sterren zoals Bad Bunny.
Radio La Colifata laat zien hoe media buiten traditionele kaders kunnen werken: door mensen die vaak buitengesloten worden letterlijk en figuurlijk te laten spreken, ontstaat er een publiek forum dat zowel troost biedt als publieke bewustwording stimuleert. In een wereld met groeiende mentale gezondheidsproblemen biedt dit radioproject een eenvoudig, mensgericht model voor participatie en verbinding.