Overheidstekort eerste drie kwartalen 2025 bedraagt 11 miljard

In dit artikel:

Het CBS meldt dat de Nederlandse overheid in de eerste drie kwartalen van 2025 een tekort van 11 miljard euro had — dat is 9 miljard meer dan in dezelfde periode van 2024. De overheidsschuld bedroeg eind Q3 494 miljard euro, wat neerkomt op 42,4 procent van het bbp. Deze cijfers zijn voorlopige overheidsfinanciën.

Het ministerie van Financiën rekent in de najaarsnota 2025 op een jaarsaldo van ongeveer 21,9 miljard euro (1,8% van het bbp). Rekent men het tekort over de afgelopen vier kwartalen door, dan komt 2025 tot dusver op circa 19 miljard euro (1,6% bbp). Het tekort van 2024 was bijna 11 miljard euro, waarvan het grootste deel in het laatste kwartaal ontstond.

De uitgaven zijn in de eerste drie kwartalen met 22 miljard euro toegenomen ten opzichte van dezelfde periode in 2024, vrijwel uitgesmeerd over alle posten: lonen, uitkeringen en internationale overdrachten. Relatief gezien stegen betalingen aan het buitenland het meest, vooral door afdrachten aan de EU en steun aan Oekraïne. Voor het eerst bedragen de jaaruitgaven meer dan 500 miljard euro (ongeveer 521 miljard), ruim hoger dan de bijna 350 miljard in 2019 — een toename van ongeveer de helft. Als aandeel van het bbp groeiden de uitgaven sinds 2019 met 2,6 procentpunt naar 44,7%.

De inkomsten van de overheid liggen eveneens boven de 500 miljard, maar als percentage van het bbp zijn die juist gedaald ten opzichte van 2019 (nu 43,1% van het bbp). De collectieve lasten daalden 0,6 procentpunt; overige inkomsten, waaronder aardgasbaten, namen 0,3 procentpunt af.

Hoewel de schuldnomina met 3 miljard euro steeg sinds begin 2025, blijft dat kleiner dan het geaccumuleerde tekort omdat een deel van het tekort is gefinancierd uit financiële bezittingen: overheidssaldi op deposito’s daalden met 4 miljard en overlopende actieve posten met 9 miljard. Tegelijk verliep er netto 5 miljard meer uitlening, grotendeels aan TenneT voor netverzwaring, wat de schuld opdrijft. Door relatief sterke economische groei daalde de schuldquote juist met 1,4 procentpunt tot het laagste niveau in dertig jaar. De najaarsnota verwacht dat de schuld eind 2025 uitkomt op ongeveer 524,5 miljard euro (44,2% bbp).

Ter vergelijking: de Europese begrotingsregels stellen een maximaal jaarlijks tekort van 3% en een schulddrempel van 60% van het bbp.