Overheid wil meer 'gender en lhbtiq+'-beleid afdwingen op scholen en werkvloer
In dit artikel:
Onderzoekers van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) hebben een beleidsnotitie als input voor de Emancipatienota 2026–2030 gepubliceerd die in Den Haag een felle politieke discussie ontketent. Het SCP roept de overheid op om actiever normen rond gender en seksualiteit te sturen: niet alleen op papier, maar praktisch via onderwijs, arbeidsvoorwaarden, zorg en taalgebruik. De aanleiding is volgens het bureau de groeiende aanhang voor conservatieve opvattingen over deze thema’s en signalen van afnemende acceptatie van lhbtiq+-personen in bepaalde groepen.
Concreet adviseert het SCP onder meer het actief doorbreken van traditionele man–vrouwrollen, het stimuleren dat mannen meer zorgtaken en banen in de zorg opnemen, en uitbreiding van geboorteverlof, ouderschapsverlof en zorgverlof om de ongelijk verdeelde zorgtaken te verbeteren. Op de werkvloer pleit het rapport voor beleid dat de positie van transgenderpersonen versterkt, bijvoorbeeld via speciaal transitieverlof tijdens medische of sociale transities, en voor meer kennis bij zorgverleners over specifieke zorgvragen van lhbtiq+-groepen. Ook beveelt het SCP voortzetting van beleid rond medische behandeling van intersekse kinderen aan.
In het onderwijs wil het SCP dat scholen een grotere rol spelen bij acceptatie: professionalisering van docenten, ondersteuning van Gender and Sexuality Alliance-netwerken (GSA’s) en een inclusiever curriculum. De notitie noemt expliciet aandacht voor onderwerpen als transgender- en non-binaire identiteiten en signaleert aandacht voor online mannengroepen (‘manosphere’) die bijdragen aan conservatieve genderopvattingen. Volgens de onderzoekers rechtvaardigt de dalende acceptatie in delen van de samenleving meer gerichte interventies door scholen, werkgevers en zorginstellingen.
De voorstellen liggen politiek gevoelig, vooral aan rechterzijde, waar kritiek klinkt dat de overheid te activistisch moet sturen. De publicatie valt samen met recente ophef over een OCW-taalgids die eerder kritiek kreeg vanwege adviezen over woorden en termen (waarvoor circa 40.000 euro zou zijn uitgegeven); die gids leidde tot forse kritiek van PVV, BBB en JA21 en werd door staatssecretarissen weggezet als betutteling. De discussie rond de SCP-notitie draait daarmee om de kernvraag hoeveel invloed de overheid moet hebben op normen en onderwijs rondom gender en seksuele diversiteit in aanloop naar de nieuwe emancipatienota.