Overheid kan klap van oorlog in Iran financieel eigenlijk niet dragen

In dit artikel:

De voorjaarsnota die minister Eelco Heinen vrijdag naar de Tweede Kamer stuurde laat zien dat het kabinet bij een economische naschok door de oorlog in Iran kwetsbaar staat: er is weinig financiële buffer. Volgens de raming loopt het begrotingstekort dit jaar op naar 2,5 procent van het bbp en stijgt het in 2027 naar 2,9 procent — een niveau dat dicht tegen de grens van wat Europese regels toelaat aankruipt. De overheidsschuld wordt voor 2030 geschat op 49,4 procent van het bbp.

De prognoses zijn echter zeer onzeker omdat de gevolgen van de oorlog in Iran (en de situatie in Oekraïne) nog onduidelijk zijn. De nota gaat uit van een gemiddelde economische groei van 1,1 procent in 2027 en rekent op hogere belastingopbrengsten — onder meer een verwachte winstbelasting tot circa 52,9 miljard dit jaar — terwijl de totale ontvangsten stijgen van ruim 456 miljard nu naar ruim 564 miljard in 2030. Tegelijk nemen de uitgaven jaarlijks flink toe.

In de Kamer groeit de druk om maatregelen te nemen tegen hogere energie- en brandstofkosten, maar Heinen houdt de rem erop: het kabinet is terughoudend met accijnsverlagingen of prijsplafonds. Critici wijzen erop dat Nederland relatief weinig staatsschuld heeft en dat enig extra lenen gerechtvaardigd kan zijn om burgers te ontzien, maar de nota benadrukt vooral de beperkte manoeuvreerruimte bij verslechterende economische omstandigheden.