Overal ter wereld gaan jongeren massaal de straat op. Is dit Gen Z versus de oude graaiers?

In dit artikel:

In meerdere landen van Bulgarije tot Nepal, Marokko en Bangladesh komen jongeren sinds 2024 en 2025 massaal in actie tegen wat zij zien als een politiek systeem dat door oudere elites wordt vastgehouden. De protesten gaan vaak niet primair over formele onvrijheid of democratie, maar over alledaagse woede: corruptie, nepotisme, ongelijkheid, dure levens en een gebrek aan toekomstkansen. Opvallend is hoe snel deze bewegingen zich verspreiden en hoe ze elkaar nadoen via sociale media, korte video’s, memes en herkenbare symbolen zoals de piratenvlag uit One Piece of de drievingergroet uit The Hunger Games.

De golf begon voor veel buitenstaanders echt zichtbaar te worden in Bulgarije, waar eind 2025 een snelle escalatie van demonstraties leidde tot het vertrek van de premier. Daarna kregen acties in Servië, Albanië en andere landen nieuw momentum. In Nepal liep een verbod op sociale media uit op een storm van protest die de regering wegspoelde; in Bangladesh werd Sheikh Hasina verdreven; in Madagaskar vluchtte de president. De bewegingen zijn vaak horizontaal georganiseerd, zonder duidelijke leiders, waardoor ze moeilijker zijn uit te schakelen maar ook lastiger zijn om politiek om te zetten in blijvende verandering.

Onderzoekers noemen Gen Z daarom vooral pragmatisch: deze generatie lijkt minder te dromen van een abstracte revolutie en meer te willen afrekenen met slecht bestuur en macht die zichzelf verrijkt. Toch blijft de vraag wat al deze opstanden werkelijk bindt. Economische onzekerheid speelt zeker mee, maar de sterkste rode draad lijkt de afkeer van corrupte, vergrijsde machtsstructuren. Sommige denkers spreken daarom van een bredere botsing tussen jongeren en gerontocratie: een wereld waarin ouderen de macht, het bezit en de politieke agenda te sterk naar zich toe trekken.