'Oud zaad' en liegen tegen de Inspectie: meer misstanden in kliniek Leiderdorp
In dit artikel:
Privékliniek Medisch Centrum Kinderwens (MCK) in Leiderdorp heeft volgens Nieuwsuur veel meer fouten gemaakt dan eerder bekend: de kliniek gebruikte spermamonsters van mannen die ouder waren dan de in richtlijnen vastgestelde grens van 45 jaar, creëerde in de praktijk zogenoemde massadonoren en liet sperma inzetten voor bevruchtingen in het buitenland tegen expliciete wensen van sommige donoren. De onthullingen betreffen vooral de afgelopen vijftien jaar, een periode waarin MCK populair was bij alleenstaande vrouwen en lesbische stellen uit binnen- en buitenland.
Volgens medische richtlijnen uit 1992 (aanpassing 2018) geldt een maximum van 25 kinderen per donor (later: maximaal 12 gezinnen per donor) en een leeftijdsgrens van maximaal 45 jaar vanwege risico’s voor het nageslacht. Interne documenten en donorcontracten waar Nieuwsuur inzag tonen dat MCK jarenlang mannen tot 50 jaar of ouder liet doneren, terwijl op de eigen website stond dat donoren 18–45 jaar moesten zijn. Donor “Willem” (pseudoniem) zegt bijvoorbeeld begonnen te zijn op 47 en tot zijn 52ste vijftien keer te hebben gedoneerd.
Daarnaast voerde de kliniek in 2015 tegenover de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd aan dat het aantal kinderen per donor onder de 25 werd gehouden, terwijl intern het beleid gold van 25 gezinnen — wat in de praktijk kon leiden tot tientallen kinderen per donor. Volgens een oud-inspecteur is destijds onjuiste informatie verstrekt. Donorcontracten vermelden ook regelingen voor cliënten buiten Nederland; soms werd expliciet aangegeven dat donorwens geen kinderen in het buitenland toeliet, maar die beperking werd niet altijd gerespecteerd, waardoor sommige donoren tegen hun wil nageslacht in het buitenland kregen.
Getroffenen melden gezondheidszorgen en gevoelens van bedrog; een moeder noemt een donor van 48 jaar en wijst op mogelijke samenhang met autismesymptomen bij haar kind. De gynaecologenvereniging NVOG noemt gebruik van donorzaad buiten de afgesproken leeftijdsgrenzen onwenselijk en benadrukt dat transparantie richting toezichthouders essentieel is. De Inspectie onderzoekt MCK sinds zomer 2025; de kliniek weigert op de nieuwe bevindingen te reageren. Nieuwsuur vraagt contact als mensen meer tips over MCK of andere fertiliteitsklinieken hebben.
Extra context: oudere vaderlijke leeftijd wordt in onderzoek geassocieerd met verhoogde risico’s op bepaalde genetische aandoeningen en neuropsychiatrische problemen bij kinderen, wat de zorg over de praktijk van MCK versterkt.