Oud-wethouder Meppel met de dood bedreigd om komst azc

In dit artikel:

Asielopvang zorgt in gemeenten voor explosieve emoties: bestuurders die locaties voorstellen krijgen vaak intimidatie, bedreigingen en soms fysiek geweld. Twee burgemeesters, Mark Boumans (Doetinchem) en Gerard van den Hengel (Haaksbergen), schetsen hoe zij met die extreme spanningen omgaan en proberen de lokale politiek weer te normaliseren nu de gemeenteraadsverkiezingen naderen.

In Doetinchem (raadvergadering 25 september 2025) werd een besluit over een tijdelijk azc (ongeveer honderd personen in een voormalig kantoorpand) achter gesloten deuren genomen nadat een week eerder al ongeregeldheden waren geweest. Het stadhuis werd vooraf beveiligd, raadsleden kregen ontruimingsoefeningen en honderden demonstranten verzamelden zich buiten. De situatie escaleerde: vuurwerkbommen werden naar de politie gegooid, de hoofdingang ging in vlammen op en de Mobiele Eenheid ruimde het plein. Arrestanten kregen later lange gevangenisstraffen. Boumans zegt dat meerdere raadsleden zich bedreigd voelden en sommigen hun politieke werk hebben gestaakt; hijzelf ontving concrete doodsbedreigingen waarbij zijn adres genoemd werd, waardoor ook zijn gezin onveilig was. Tegelijk kwam er veel steunbetuiging vanuit de samenleving. Boumans benadrukt dat het voorstel voortvloeide uit de landelijke Spreidingswet: alle gemeenten moeten opvang regelen en als iedereen weigert, loopt het systeem vast.

Ook in het pittoreske Haaksbergen laaide verzet snel op nadat een weiland als azc-locatie werd aangewezen. Burgemeester Van den Hengel riep inwoners via lokale media op te stoppen met (online) haat en geweldsaanmoedigingen; een wethouder werd publiekelijk aangevallen door 'toetsenbordridders'. Uit voorzorg werd het plan opgeschort en de gemeenteraad besloot een referendum te houden — niet een simpele ja/nee-vraag, maar vier keuzemogelijkheden over de gewenste vorm van opvang: één grote of meerdere kleine locaties, drukke of rustige omgeving, en of een locatie mag liggen waar later woningbouw gepland staat. Van den Hengel erkent dat tegenstanders door de formulering teleurgesteld kunnen raken, maar hoopt op bruikbare inzichten en benadrukt de last van het uitvoeren van landelijk beleid dat lokaal tegenstand oproept.

Beide burgemeesters wijzen naar Den Haag voor een deel van de oplossing: samenhangend migratiebeleid, minder instroom, snellere procedures en consequente terugkeerbeleid zouden de druk op gemeenten verlagen en het naleven van de Spreidingswet eenvoudiger maken. Tot die tijd blijft de uitdaging voor lokale bestuurders om inwoners serieus te nemen, juridische verplichtingen uit te voeren en tegelijk veiligheid en democratische processen te beschermen tegen radicalisering en intimidatie.