Oud-minister Ollongren wil EU-vetorecht afschaffen en sterker Europees leger

In dit artikel:

Kajsa Ollongren (D66), oud-vicepremier en voormalig minister van Defensie, pleit in WNL Op Zondag voor een verdere overdracht van bevoegdheden aan de EU om die beslissingskrachtiger te maken. Als EU-gezant voor mensenrechten zei ze dat lidstaten bereid moeten zijn “een klein beetje van je soevereiniteit in te leveren” en noemde expliciet het schrappen van het nationale vetorecht bij buitenlands beleid en het instellen van een Europese militaire commandostructuur.

Ollongren stelde dat het vetorecht verlammend werkt: besluitvorming duurt te lang en belemmert een eensgezinde, snelle reactie op internationale crises. Als voorbeeld noemde ze de problemen rond Groenland, waar volgens haar eerst ambassadeurs bijeen moeten komen voordat de EU kan handelen. Ze benadrukte dat het om een beperkte, strategische overdracht gaat die in het eigen belang van lidstaten is: meer slagkracht en snellere gezamenlijke reacties.

Op defensievlak waarschuwde Ollongren voor te grote afhankelijkheid van de Verenigde Staten, zeker met de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis. Daarom is volgens haar behalve hogere defensiebudgetten ook een gezamenlijke aansturing nodig: een Europees militair commando waarmee Europa ook zonder directe Amerikaanse leiding binnen NAVO-verband kan optreden. Ze verwees naar adviezen uit haar ministerstijd en noemde de steun van oud-commandant Dick Berlijn als belangrijk signaal dat de discussie ook binnen de krijgsmacht leeft.

Haar voorstellen stuiten op kritiek: voormalig Europarlementariër Dorien Rookmaker noemde ze onhaalbaar en financieel expert Ab Flipse reageerde fel. Ollongren is naast haar EU-rol lid van de Raad van Commissarissen van de Postcode Loterij. De kern van haar boodschap is dat Europeanen meer bevoegdheden moeten delen om strategisch onafhankelijker en sneller beslissingen te kunnen nemen.