Orka's met zalmhoedjes bekijken op Insta
In dit artikel:
De schrijfster bekent haar liefde voor ‘fun facts’ en kleine, dwaze weetjes die ze op Instagram tegenkomt, ondanks haar bewustzijn van de nadelen van sociale media: ophef, aandachtverslaving en emotionele, on-gefundeerde reacties. Zulke kleinigheden—zoals orka’s die af en toe dode zalmen als hoedjes dragen—zijn voor haar geen oppervlakkige afleiding maar bronnen van verwondering die onze kijk op de wereld kunnen verruimen.
Ze plaatst die verwondering in een breder debat over verbeeldingskracht. Recente oproepen om meer fantasie te gebruiken bij het denken over klimaat en toekomst – onder andere in discussies rond het boek Captured Futures – vinden dat beleidsvorming te veel draait om cijfers en reductiedoelen en te weinig over welke toekomst werkelijk gewenst wordt. Kunstenaars worden vaak opgevoerd als de redder die met onconventuele verbeelding uitkomst kan bieden. De auteur staat daar niet onvoorwaardelijk achter: verbeelding werkt niet los van ideologieën en impliciete aannames. Wat we fantaseren wordt gekleurd door diepgewortelde opvattingen over economie, tijd en waarde.
Belangrijker dan fantaseren alleen is volgens haar het besef dat instituties en gewoontes geen natuurwetten zijn maar afspraken—een gedachte die dichter bij het werk van de antropoloog David Graeber ligt. Historisch en archeologisch bewijs laat zien dat samenlevingen heel anders ingericht konden zijn; dat inzicht maakt duidelijk dat onze huidige systemen veranderlijk en bestuurbaar zijn. Die ervaring van ongewone feiten en onverwachte perspectieven kan het inzicht voeden dat “normaal” allesbehalve vanzelfsprekend is.
De column eindigt met een pleidooi voor het koesteren van verwondering over ogenschijnlijke trivia—zoals de buitenaardse oorsprong van water en goud—om ademruimte te scheppen voor andere denkbeelden. Verrassende feitjes, stelt ze, zijn niet alleen amusant maar benutten onze verbeelding op een manier die ook politieke en maatschappelijke verandering mogelijk maakt. En als het helpt om een glas water net even meer betekenis te geven, is dat mooi meegenomen.