"Organen zijn handelswaar geworden"

In dit artikel:

Europarlementariër Christine Anderson (AfD) trok eind april in het Europees Parlement fel van leer tegen de manier waarop orgaandonatie wereldwijd plaatsvindt. Ze stelde dat mensen bij wie organen worden verwijderd niet daadwerkelijk dood zouden zijn en noemde de geldende procedures een aantasting van lichamelijke integriteit; bovendien suggereerde ze dat er een miljardenindustrie achter transplantaties zit en dat sommige patiënten van wachtlijsten werden gehaald omdat ze geen mRNA‑vaccin hadden genomen.

Haar kritiek sluit aan bij het Nederlandse Comité Orgaandonatie Alert, dat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft opgedragen de huidige protocollen voor orgaandonatie vóór 30 juni buiten werking te stellen. Volgens Annet Wood van het comité berust de praktijk op twee juridische routes: overlijden door hersendood (DBD) of door circulatiestilstand na het staken van behandeling (DCD). Beide zouden volgens het comité niet garanderen dat het bewustzijn of leven biologisch onmogelijk is: er zijn meldingen van mensen die vlak vóór orgaanbehandeling ontwaakten of signalen gaven, en het comité betwist of de tests en observatieperiodes altijd voldoen aan strikte standaarden.

Het artikel noemt concrete verschillen tussen landen: in Nederland wordt bij circulatiestilstand na behandeling al na vijf minuten doodverklaring toegepast, in Italië is dat twintig minuten en in Duitsland is DCD verboden—daar komen alleen personen met onherstelbaar zwaar hersenletsel als donor in aanmerking. Het comité vindt de korte DCD‑wachttijden te krap en stelt dat de wettelijke doodverklaring vooral een juridische noodzaak is, niet per se een biologische zekerheid.

Als VWS niet ingrijpt, overweegt het Comité vervolgacties. De kwestie raakt aan ethiek, medische definities van de dood en de bescherming van donoren; tegenstanders van de huidige praktijk roepen op tot strengere toetsing en transparantie, terwijl de reguliere medische wereld hersendood doorgaans als een erkend criterium hanteert.