Opstekers voor formatie: onderhandelingen gaan soepel laatste fase in

In dit artikel:

De formatie van D66, VVD en CDA is in de eindfase: de drie partijen willen uiterlijk 30 januari hun akkoord presenteren maar moeten nog enkele pijnlijke knopen doorhakken. Deze week bracht politiek Den Haag zowel nieuwe complicaties als onverwachte voordelen.

Zeven Kamerleden stapten dinsdag uit de PVV-fractie uit onvrede met leider Geert Wilders; zij vormen nu de Groep Markuszower en zeggen wel bereid te zijn samen te werken met het toekomstige minderheidskabinet. Informateur Gidi Markuszower bezocht de formerende partijen voor overleg, maar D66, VVD en CDA zien de afsplitsing niet als een serieuze partner omdat de ideologische afstand ten opzichte van Wilders klein blijft. Strategisch levert de breuk de coalitievormers echter een voordeel op: de PVV is niet langer de grootste oppositiefractie, waardoor GL-PvdA-leider Jesse Klaver de spreekrol in debatten kan overnemen.

Klaver deed vrijdag tijdens een partijbijeenkomst in Den Bosch een handreiking naar de coalitie: GL-PvdA is bereid nog voor de zomer akkoorden te sluiten met het toekomstige kabinet. Het blijft onduidelijk hoe ver die bereidheid reikt — vooral of de partij akkoord gaat met noodzakelijke bezuinigingen; Klaver benadrukte eerder fel tegenstander te zijn van versobering van zorg en het afwentelen van kosten op ‘gewone mensen’. Toch klinkt bij GL-PvdA nu vaker het uitgangspunt dat goede plannen steun verdienen en slechte plannen niet.

Ondanks de resterende inhoudelijke worstelingen heerst er bij de onderhandelaars optimisme. De sfeer tussen D66-leider Rob Jetten, CDA-leider Henri Bontenbal en VVD-leider Dilan Yesilgöz is goed en de gesprekken verlopen vertrouwelijk en zonder lekken. Dat vergroot de kans dat de resterende knopen soepel worden doorgehakt, al kan in deze laatste fase nog altijd onenigheid ontstaan.