Oproep aan het nieuwe kabinet: knoop die natuurgebieden nu eindelijk aan elkaar

In dit artikel:

Midden op de Posbank heeft Natuurmonumenten een ronde vergadertafel neergezet met uitzicht op de Veluwezoom om politici te porren: maak het Natuurnetwerk Nederland (NNN) af. Het NNN, voortgekomen uit de Ecologische Hoofdstructuur, moet losse natuurgebieden met elkaar verbinden zodat soorten zich kunnen verplaatsen en herstellen na natte winters of droge zomers.

In 2013 spraken Rijk en provincies af 80.000 hectare verbindingsnatuur aan te leggen. De start was vlot, maar de voortgang stokt: eind 2024 bleef ongeveer 30.000 hectare over en de recente aanwas bedroeg zo’n 2.000 hectare per jaar. De uitvoering ligt vooral bij provincies, waar het soms vastloopt door eigendomsrechten en de strijd om ruimte. Noord-Brabant realiseerde het meeste oppervlak maar heeft ook het grootste resterende aandeel, deels omdat de provincie vasthield aan de oorspronkelijke, hogere ambitie.

Boeren spelen een cruciale rol; Natuurmonumenten werkt samen met ongeveer 1.900 landbouwers. Mogelijke oplossingen zijn grondruil voor aaneengesloten corridors, maar ook kleinschalige ingrepen zoals doorlopende heggen en waterverbindingen op erven. Rivierdijken zijn een laagdrempelige kans: bloemen op dijken kunnen al veel bijensoorten aantrekken — de breedbandgroefbij breidde dankzij dijkbloemen zijn areaal sterk uit.

Het Rijk kan meer doen dan recent gebeurde. Landbouwminister Femke Wiersma reserveerde jaarlijks een half miljard euro voor agrarisch natuurbeheer, maar volgens provinciebestuurders en natuurorganisaties bleef uitvoering te veel op procesniveau hangen, terwijl collectieven klaarstaan om direct te werken. Met klimaatverandering zullen soorten migreren; zonder snelle aanleg van verbindingen dreigt verlies van biodiversiteit. De oproep op de Posbank is helder: de nieuwe kabinetten moeten vaart zetten achter het NNN.