Oprichter Iraanse Revolutionaire Garde: 'Dit monster zal niet zomaar opgeven'

dinsdag, 3 maart 2026 (06:16) - NOS Nieuws

In dit artikel:

De Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) is uitgegroeid tot de machtigste organisatie in Iran: niet alleen een militaire macht, maar ook een economische en politieke speelmaker met invloed op veiligheid, binnenlandse orde en zelfs onderdelen van het nucleaire programma. Hoewel de Garde op papier de tweede strijdmacht van het land is, bezit zij bedrijven in talloze sectoren en een eigen machtige commandostructuur, waardoor ze feitelijk het fundament van het regime vormt.

Mohsen Sazegara, medeoprichter van de Garde en tegenwoordig dissident in ballingschap, schetst in Nieuwsuur hoe de beweging die ooit bedoeld was als "van het volk, voor het volk en door het volk" zich volgens hem heeft getransformeerd in een machtig, hardnekkig apparaat dat niet snel zal tekenen voor machtsoverdracht. Sazegara stelt dat de Garde geen duidelijk militair overwicht heeft boven Israël of de VS, maar dat haar strategie gericht is op volhouden en uitputten van de tegenstander.

Historisch kreeg de IRGC zijn macht tijdens en na de revolutie van 1979 en vooral in de oorlog met Irak, waar het zich ontwikkelde tot een effectieve gevechtseenheid — op land, op zee en in de lucht. Tegenwoordig bestaat de Garde uit naar schatting 125.000–150.000 manschappen en beschikt over een eigen zee- en luchtcomponent, inlichtingenapparaat en elite-eenheden met toegang tot onder meer ballistische raketten, drones en snelle maritieme eenheden. Deze capaciteiten worden ingezet tegen binnen- en buitenlandse vijanden; in binnenlandse opstanden speelde de Garde een centrale rol bij de gewelddadige neerslag van protesten, waarbij volgens bronnen waarschijnlijk tienduizenden doden vielen.

Economisch is de IRGC stevig verankerd: leden profiteren van hoge salarissen, betere gezondheidszorg, huisvesting, leningen en zekerheden voor hun kinderen. De organisatie heeft belangen in olie en gas, bouw, telecom en landbouw, en zou tussen een derde en de helft van de Iraanse economie controleren. Die verwevenheid maakt het regime robuust; volgens analisten en militaire experts is een groot aantal gerichte aanvallen noodzakelijk om de Garde als machtsinstrument neer te halen — een taak die complex en risicovol blijft.

Politiek staat de Garde formeel onder de Opperste Leider; het bericht dat ayatollah Ali Khamenei dit weekend is gedood, heeft geleid tot een tijdelijke opvolging door een driemanschap met Alireza Arafi als vertrouweling. Sazegara en waarnemers wijzen erop dat de Garde zich fel zal verzetten tegen pogingen van Israël of westerse machten om het bewind te vervangen, uit angst dat zo’n vervanging de islamitische revolutie zou ontkennen. Tegelijk waarschuwen zij dat het wegvagen van de huidige machtsstructuren een gevaarlijk vacuüm kan achterlaten waarin extremistische groeperingen opnieuw opstaan.