Oppositielid Statkevitsj na beroerte vrijgelaten in Belarus

In dit artikel:

De 69-jarige oppositieleider Nikolai Statkevitsj is uit een Wit-Russische gevangenis vrijgelaten, melden mensenrechtenorganisatie Viasna en oppositieleider Svetlana Tichanovskaja. Volgens zijn vrouw herstelt hij van de gevolgen van een beroerte en heeft hij spraakproblemen.

Statkevitsj is een van de meest uitgesproken critici van president Aleksandr Loekasjenko, die al meer dan dertig jaar aan de macht is. Hij was presidentskandidaat in 2010 en werd herhaaldelijk gearresteerd na deelname aan protesten; sinds de jaren negentig zijn er in het autocratische land volgens officiële waarnemingen geen vrije en transparante verkiezingen meer geweest.

Voorafgaand aan de presidentsverkiezingen van 2020 werd Statkevitsj opnieuw opgepakt toen hij handtekeningen verzamelde voor Loekasjenko's uitdager Svetlana Tichanovskaja. Hij kreeg later een straf van veertien jaar, maar in september vorig jaar werd hij, samen met 51 andere oppositieleden, vrijgelaten als gevolg van een overeenkomst tussen Loekasjenko en het Witte Huis. Statkevitsj weigerde uitzetting naar Litouwen en noemde die maatregel een "gedwongen deportatie"; kort daarna verdween hij twee maanden lang en bleek in november opnieuw gevangen te zitten.

Tichanovskaja, die in ballingschap leeft, reageerde opgelucht op zijn vrijlating: "Ik ben opgelucht dat hij vrij is en dat hij zijn vrouw kan omhelzen", schreef ze. Ze wijst erop dat Statkevitsj nauwelijks kan praten en suggereert dat zijn gezondheidsschade verband houdt met de behandeling in detentie, waarmee ze een beeld schetst van zware repressie tegen politieke gevangenen in Belarus.

De vrijlating werpt nieuw licht op de aanhoudende strijd tussen het regime en de oppositie: enerzijds tijdelijke vrijingen en diplomatieke deals, anderzijds aanhoudende arrestaties en vermoedelijk mishandeling van tegenstanders. Statkevitsj’s toestand benadrukt de persoonlijke risico’s die dissidenten in Belarus lopen.