Oppositie en regio eisen in Kamerdebat scherpere Groningenwet
In dit artikel:
Woensdag staat in de Tweede Kamer de Groningenwet op de agenda — de wet die regelt hoe schade en de morele verplichting richting Groningen na de gaswinning worden afgehandeld. Het debat is de eerste confrontatie tussen minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA), die het dossier recent van staatssecretaris Eddie van Marum (BBB) overnam, en Kamerleden en bestuurders uit de regio die vinden dat het voorstel onvoldoende is.
Provincies Groningen en Drenthe en lokale gemeenten vinden dat het wetsvoorstel te vaag blijft over cruciale garanties: hoeveel geld naar de regio gaat, dat woningen verduurzaamd moeten worden en dat het kabinet verantwoordelijkheid neemt voor de economische gevolgen in Groningen. De Groninger Bodem Beweging waarschuwt dat het vertrouwen in de overheid door de afhandeling van schade nog altijd erg laag is.
Linkse oppositieleden, waaronder Sandra Beckerman (SP) en Julian Bushoff (GroenLinks-PvdA), dienden meerdere amendementen in om de wet aan te scherpen. Zij willen onder meer een expliciet recht op een veilige en duurzame woning, bindendere termijnen voor schadeafhandeling en juridische bijstand voor huurders. Volgens tegenstanders loopt de afhandeling van slachtoffers vast in bureaucratie, terwijl voor zwaar gedupeerden ruimhartigere regelingen nodig zouden zijn.
Een belangrijk twistpunt is de afhandeling van later ontdekte schade. Regelingen zoals de zogeheten 60.000-euroregeling vergoeden schade tot dat bedrag ruimhartig, maar door ‘finale kwijting’ kunnen nieuwe, later optredende schades worden uitgesloten. Dat zorgt voor onvrede en onzekerheid bij bewoners en gemeenten.
Het kabinet en de coalitie lijken voorlopig weinig geneigd extra juridische aanscherpingen te steunen, waardoor veel Groningers vrezen dat de wet niet voldoende zekerheid biedt. Ook ligt het definitief sluiten van de gasputten formeel vast in de Mijnbouwwet en valt dat onder minister Stientje van Veldhoven; dat onderwerp staat niet op de debatagenda.
De Raad van State uitte vorig jaar forse kritiek op de Groningenwet: er is volgens het adviesorgaan een risico dat NAM de schadevergoedingen niet terugbetaalt en dat de wet valse verwachtingen wekt bij de bevolking omdat niet alle schade gedekt wordt. Het kabinet schoof dit advies terzijde omdat het nakomen van gemaakte beloftes zwaarder zou wegen. Onlangs verschenen bovendien mediaonderzoeken over vermeend te ruime uitkeringen in Groningen en Noord-Drenthe, wat mogelijk extra politiek vuurwerk kan opleveren tijdens het debat.