Oppositie denkt na over vervanging van laatste resten kabinet-Schoof

In dit artikel:

Een deel van de Tweede Kamer overweegt de nog overgebleven ministers van het demissionaire kabinet-Schoof naar huis te sturen, terwijl VVD en BBB zoeken naar manieren om het kabinet de komende maanden draaiende te houden. Maandag sprak koning Willem-Alexander met demissionair premier Dick Schoof, Kamervoorzitters en Raad van State-vicepresident Thom de Graaf over de “complexe politieke situatie”; de koning benadrukte dat het kabinet in het algemeen belang noodzakelijke taken moet kunnen blijven uitvoeren.

De instorting begon al in juni; afgelopen vrijdag trok regeringspartner NSC zich formeel terug, waarna alleen VVD en BBB overbleven met samen slechts 32 zetels in de Tweede Kamer. Die krappe minderheid bemoeilijkt besluitvorming, terwijl bijvoorbeeld de rijksbegroting voor volgend jaar in september ingediend moet worden. Als oppositiefracties inderdaad de resterende ministers wegsturen ontstaat een nooit eerder vertoonde, staatsrechtelijk ongewisse situatie; in de praktijk zou de koning waarschijnlijk geen ontslag kunnen aanvaarden om de continuïteit van het bestuur te waarborgen.

Woensdag voert Schoof een debat met de Kamer over de vervolgroute. Binnen D66 wordt gedacht aan tijdelijke, partijloze bestuurders om lopende zaken af te handelen. Linkse oppositiepartijen, waaronder GroenLinks-PvdA en SP, leggen druk op het kabinet omdat zij nieuwe sancties tegen Israël willen; indien die uitblijven overwegen zij moties van wantrouwen. SP-leider Jimmy Dijk zei dat het vertrouwen in het kabinet al verdwenen is.

VVD en BBB inventariseren kandidaten om vrijgekomen ministersposten te vullen; Schoof werkt daartoe met vicepremiers Sophie Hermans en Mona Keijzer. Met verkiezingen gepland op 29 oktober en een gebruikelijke formatieduur van enkele maanden ligt een situatie waarin (een opvolgend) demissionair kabinet nog zeker een half jaar regeert voor de hand — met veel politieke onzekerheid over bevoegdheden en beleid.