'Opportunistische' ooievaar was ooit bijna uitgestorven, maar broedt er nu op los

In dit artikel:

In augustus is de trektijd van de ooievaar begonnen. Omdat de jongen in april en mei uitkomen en na ongeveer negen à tien weken kunnen vliegen, is het aantal vliegende ooievaars nu op zijn hoogst. Veel vogels verzamelen zich op gebouwen of zweven op thermiek voordat ze via België, Frankrijk en Spanje naar Spanje of West-Afrika trekken.

De ooievaar doet het wereldwijd goed: in tien jaar nam de populatie met ongeveer 20 procent toe. Nederland telde vorig jaar circa 2.000 broedparen, tegenover slechts zestien begin jaren tachtig. In de jaren zestig was de soort hier bijna verdwenen, mede door het landbouwgif DDT. Dat middel werd na de Tweede Wereldoorlog veel gebruikt, maar bleef lang in de bodem aanwezig en werd in Nederland in 1973 verboden.

Een reddingsplan van de Vogelbescherming droeg bij aan het herstel. Vanaf eind jaren zestig werden ooievaars gefokt en uitgezet. De populatie groeide sterk en de soort verdween in 2004 van de Rode Lijst. Volgens Wim van Nee van STORK zou de ooievaar zich waarschijnlijk ook zonder dit programma hebben hersteld, omdat de wereldwijde populatie toeneemt.

De soort is flexibel en schakelt gemakkelijk over op ander voedsel, zoals insecten, wormen en andere kleine dieren. Van Nee verwacht daarom niet dat ooievaars andere vogelsoorten massaal zullen verdringen. Wel adviseert STORK terughoudend te zijn met het plaatsen van kunstnesten, omdat die hulpmiddelen niet langer nodig zijn.

Jonge ooievaars vertrekken als eerste en moeten hun route zelf bepalen, waardoor ze vaak een minder rechte en langere weg afleggen dan volwassen vogels. Die keren vanaf februari terug naar het noorden om te broeden. De jongen blijven doorgaans enkele jaren in het zuiden voordat ze zelf gaan broeden.