Opnieuw hitte: een koele stad begint onder de grond

In dit artikel:

Nederland kan deze week, op 13 augustus 2026, voor de vijfde keer dit jaar met een regionale hittegolf te maken krijgen. Daarmee neemt de behoefte aan koele plekken in steden en dorpen opnieuw toe. Bomen helpen tegen hitte doordat hun schaduw bestrating en asfalt koeler houdt en hun verdamping de omgeving afkoelt.

Dat effect ontstaat echter alleen wanneer bomen kunnen uitgroeien tot gezonde, volwassen exemplaren met brede kronen. Daarvoor zijn niet alleen bovengronds ruimte en licht nodig, maar ook ondergronds een voldoende grote groeiplaats, gezonde bodem en beschikbaar water. In de openbare ruimte komen wortels vaak klem te zitten door de concurrentie met wegen, parkeerplaatsen, kabels, leidingen en andere functies. Een te kleine groeiplaats beperkt de groei en vermindert daardoor de schaduw en verkoeling die een boom kan bieden.

IPC Groene Ruimte pleit daarom voor duidelijke eisen aan de omvang en kwaliteit van groeiplaatsen bij vergroening. Het gaat volgens de organisatie niet alleen om hoeveel bomen worden geplant, maar vooral om de vraag of ze volwassen kunnen worden en langdurig worden beschermd. De 3-30-300-regel onderstreept het belang daarvan: mensen zouden minstens drie bomen moeten kunnen zien, buurten voor 30 procent uit boomkronen moeten bestaan en woningen maximaal 300 meter van openbaar groen moeten liggen. Vooral het doel van 30 procent kroonbedekking vraagt om voldoende ruimte en goede groeiomstandigheden.

Wie steden koeler en klimaatbestendiger wil maken, moet volgens de tekst daarom keuzes maken in de inrichting van de openbare ruimte. Meer plaats voor bomen kan ten koste gaan van asfalt of parkeerplaatsen, maar volwassen bomen leveren een belangrijke bijdrage aan het verminderen van hittestress.