Opnieuw droog voorjaar, terwijl bodem nog niet is hersteld van droog 2025
In dit artikel:
Zonnig en aan de warme kant: voor het tweede jaar op rij kent Nederland een opvallend droog voorjaar, met vrijwel geen neerslag en lokaal al voorbereidingen voor sproeiverboden. Klimaatwetenschapper Lone Mokkenstorm (KNMI) meldt dat het neerslagtekort sinds begin april snel is opgelopen tot zo’n 50 millimeter; de huidige situatie hoort bij de vijf procent droogste jaren sinds die metingen begonnen.
Hydroloog Inge de Graaf (WUR) wijst erop dat zulke droge voorjaren geen incident zijn maar een patroon dat door klimaatverandering versterkt wordt: droogte-extremen komen steeds vaker voor. De combinatie van veel zon, wind en weinig regen verhoogt de verdamping, waardoor het tekort alleen maar toeneemt. Bovendien is de bodem nog niet hersteld van vorig jaar; de natte bovenlaag die af en toe regent, vult de diepere lagen en het grondwater niet aan, zeker niet op de hoge zandgronden in Oost- en Zuid-Nederland waar grondwaterstanden uit 2025 nog niet zijn hersteld.
Praktische gevolgen tekenen zich al af: landbouwgewassen vragen nu al relatief veel water en irrigatiebehoefte kan eerder optreden. Kort levende, ondiep wortelende planten zoals gras zullen als eerste geel verkleuren, en het risico op natuurbranden is volgens het KNMI aanzienlijk. Op de korte termijn is er weinig neerslag in de verwachting voor de komende twee weken. Vooruitkijkend is het onzeker of de rest van het seizoen veel droger wordt; doorgaans leidt een droog voorjaar tot een warmere en drogere zomer omdat er minder bodemvocht is om afkoeling en verdamping mogelijk te maken. Modelberekeningen laten voorlopig vooral een milde droogte in afvoeren zien, maar daar zit onzekerheid in.
De Graaf waardeert dat waterschappen en gemeenten nu al nadenken over sproeiverboden: het is een voorbeeld van hoe waterbeheer en landbouw zich aanpassen aan terugkerende droge jaren. In een veranderend klimaat zullen dergelijke voorbereidende maatregelen en aanpassingen naar verwachting vaker nodig zijn.