Opluchting voor minderheidscoalitie: GL-PvdA wil akkoorden sluiten

In dit artikel:

GroenLinks-PvdA zegt bereid te zijn vóór de zomer afspraken te maken met het nog te vormen minderheidskabinet van D66, CDA en VVD. Partijleider Jesse Klaver kondigde dat vrijdagavond tijdens een partijbijeenkomst in Den Bosch: zijn partij wil “de hand reiken” zodat de onderhandelende partijen niet zonder oppositie-steun komen te zitten. Zonder die steun kunnen veel plannen van een minderheidscoalitie niet worden uitgevoerd.

Die bereidheid is echter niet vrijblijvend. Klaver stelde enkele harde randvoorwaarden: gewone huishoudens mogen niet de rekening krijgen voor onvermijdelijke bezuinigingen, het moet niet makkelijker worden om werknemers te ontslaan, en het beleid moet Nederland “socialer en groener” maken. Hij bleef vaag over concrete maatregelen — het is onduidelijk of GL-PvdA bijvoorbeeld akkoord gaat met zorgbezuinigingen, invoering van een miljonairsbelasting of forse lastenverhogingen voor bedrijven. De feitelijke onderhandelingen tussen kabinet en oppositie beginnen komende zomer, wanneer steun nodig is voor de begroting en wetten.

De koerswijziging is opvallend omdat Klaver eerder een minderheidskabinet een “riskant experiment” noemde en fel reageerde toen de VVD zijn partij buiten de formatie hield. Hij beschuldigde de VVD van arrogantie en van partijbelang boven landsbelang plaatsen. Nu kiest GL-PvdA er principieel voor constructief invloed uit te oefenen in plaats van direct hard oppositie te voeren — een positie die de partij meteen relevanter maakt voor het beleid.

De handreiking is ook een politiek succes voor beoogd premier Rob Jetten (D66), die samen met CDA en VVD hoopte op oppositie-steun. De situatie doet denken aan Klavers onverwachte instemming na Prinsjesdag 2019, toen hij ook liever meewerkte dan alleen scorebordpolitiek te voeren.