Opinie: Via een omweg gaat het toch weer over het verbranden van bossen

In dit artikel:

Fenna Swart van Comité Schone Lucht waarschuwt: "Trap er niet in." Ze beschrijft hoe de energie- en industriesector biomassa en CO₂-afvang herverpakt als oplossing voor het klimaatprobleem. Op 18 juni 2026 presenteren bedrijven het Nederlandse Pact voor CO₂‑verwijdering, waarin grootschalige CO₂‑afvang en -opslag en ‘negatieve emissies’ centraal staan. Tegelijk pleit de Rotterdamse haven ervoor kolencentrales op de Maasvlakte snel om te bouwen tot installaties die op hout verbranden en de vrijgekomen CO₂ afvangen.

Biomassa – vooral houtige biomassa uit bossen – wordt zo opnieuw in het beleidsdebat ingebracht, maar onder een andere naam: niet meer als ‘duurzame energie’ maar als onderdeel van BECCS (bio-energie met CO₂‑afvang en opslag). Het onderliggende bezwaar van Comité Schone Lucht is dat die omslag vooral een taalverandering is: er blijft verbranding, import van hout en uitstoot plaatsvinden, terwijl de klimaatwinst wordt weggeschreven naar toekomstscenario’s en boekhoudkundige constructies.

De kritiek richt zich op praktische en juridische onzekerheden. BECCS vraagt dat een reeks aannames klopt — over herkomst van hout, tempi van herbebossing, certificering en de blijvende veiligheid van ondergrondse opslag — voordat er daadwerkelijk netto negatieve emissies zijn. Er wordt verwezen naar het biomassaconvenant van 2016, dat aanvankelijk als tijdelijke, duurzame tussenoplossing werd gepresenteerd maar uitgroeide tot een structurele pijler van het klimaatbeleid, met alle discutabele aannames van dien.

Comité Schone Lucht voert inmiddels juridische procedures om te toetsen of het Nederlandse certificerings- en toezichtssysteem zulke duurzaamheidsclaims kan waarmaken. De organisatie stelt dat wat als ‘onvermijdelijke emissies’ wordt gepresenteerd, in feite een politieke keuze is: wil men het huidige, vervuilende energiesysteem blijven uitbouwen met aanvullende technieken, of wordt er echt afscheid genomen van dat systeem?