Opinie: 'Kabinet-Jetten, erken dat arbeidsmigranten structureel onderdeel van Amsterdam en Nederland zijn en zullen blijven'
In dit artikel:
Ids Baalbergen, Dolly Loomans en Carolien Lubberhuizen waarschuwen dat het nieuwe kabinet ten onrechte blijft uitgaan van het beeld van de tijdelijke arbeidsmigrant, met schadelijke gevolgen voor de bestaanszekerheid van deze groep. In Amsterdam wonen naar schatting 80.000 arbeidsmigranten die, net als elders in Nederland, vaak te maken hebben met slechte huisvesting, onveilige werksituaties en arbeidsuitbuiting. De gemeente nam sinds afgelopen najaar maatregelen zoals registratie, voorlichting in de eigen taal en betere toegang tot lokale voorzieningen, maar stelt dat dit tekortschiet zolang er geen landelijke strategie is.
Het coalitieakkoord noemt misstanden en belooft “fatsoenlijke regels”, maar volgens de auteurs blijft het kabinet steken in tegenstrijdig beleid. Enerzijds schuift het meer verantwoordelijkheid voor huisvesting en registratie naar werkgevers; anderzijds wil het de afhankelijkheidsrelatie tussen werknemer en werkgever verminderen. Deze combinatie werkt niet: als werkgevers zowel werk als woonruimte leveren ontstaat een dubbele afhankelijkheid. Bij baanverlies verliezen arbeidsmigranten vaak ook hun huis en zorgverzekering, waardoor velen op straat belanden — in Amsterdam is inmiddels ongeveer 80 procent van de daklozen een arbeidsmigrant.
De onderzoekers benadrukken dat veel werk in bijvoorbeeld horeca, transport, schoonmaak, bouw, distributiecentra en de land- en tuinbouw niet puur seizoensgebonden is. Er bestaat structurele vraag naar arbeidskrachten en een groeiend deel van arbeidsmigranten vestigt zich langdurig in Nederland. Daarom is een nationale beleidsvisie nodig die deze groep als permanent onderdeel van samenleving en arbeidsmarkt erkent. Dat vraagt investering in reguliere, betaalbare huisvesting, lokale voorzieningen en sociale zekerheid — verantwoordelijkheden die niet primair bij werkgevers horen te liggen.
Het kabinet trekt juist minder geld uit voor het bestrijden van de woningcrisis, vermeldt dak- en thuisloosheid niet in het akkoord en verzwakt sociale voorzieningen, waardoor gemeenten zoals Amsterdam de gevolgen moeten opvangen. Ook dreigt het kabinet hooguit met een verbod op uitzendwerk in probleemsectoren, maar toont het weinig ambitie om de economie te herstructureren naar duurzamere arbeidsrelaties.
De auteurs roepen het kabinet op om concrete keuzes te maken: leg meer verantwoordelijkheid bij overheden in plaats van bij werkgevers, erken arbeidsmigranten als structureel onderdeel van de samenleving en stuur op een eerlijkere, minder flexibele economie waarin de bestaanszekerheid van arbeidsmigranten gewaarborgd is.