Opinie: Een wolf is een lerend wezen, die hoef je niet af te schieten

In dit artikel:

Gedragsbioloog Diederik van Liere en lector Simone van der Burg reageren op het wolvenbeleid van staatssecretaris Erkens, die op 26 mei de Tweede Kamer informeerde. Erkens wil enerzijds internationale afstemming om de wolvenpopulatie te beschermen en anderzijds bestuurders meer bevoegdheden geven om zogeheten 'probleemwolven' te doden — gedefinieerd als dieren die binnen twee weken herhaaldelijk beschermde schapen verwonden of op school- en kinderspeelterreinen worden gezien.

De auteurs betogen dat het kernprobleem niet de wolf zelf is, maar de angst en verhitte discussie rond de dieren. Ze missen in het beleid het perspectief dat wolven lerende dieren zijn die hun gedrag aanpassen aan de menselijke omgeving. Wolves kunnen, vergelijkbaar met honden, gedrag aanleren dat mensen en schapen als speel- of jaagobjecten ziet; dat kan leiden tot verzwarende situaties waarbij dieren worden gedood zonder opgegeten te worden. Tegelijk zijn er ook wolven die juist mensen mijden.

In plaats van primair te focussen op doden, pleiten Van Liere en Van der Burg voor gedragsgerichte maatregelen: aversieve conditionering (bijvoorbeeld schapenkadavers behandeld met lithiumchloride) zodat wolven leren schapen vermijden; structureel verjagen zodat wolven weer schuw worden; en publiek voorlichten (bijvoorbeeld: blijf staan als je een wolf ziet). Ze stellen ook een vrijwilligersdienst voor die gesignaleerde wolven weghoudt. Conclusie: het uitschakelen van individuele 'probleemwolven' lost de onderliggende oorzaak niet op en belemmert duurzame co-existentie tussen mens en wolf.