Opgravingen naar mysterieuze doodskist in kerk Zweeloo blijven onbestraft

In dit artikel:

Amateurhistoricus Willy Berends en het kerkbestuur van Zweeloo groeven tussen 2020 en 2025 stiekem onder de vloer van de rijksmonumentale kerk naar een vermeende loden doodskist van een vroege middeleeuwse priesteres. Gewapend met dieptemeters, metaaldetectors en scheppen groef het team op vier locaties soms tot ruim twee meter diep, maar een kist werd niet aangetroffen. Berends’ interesse ligt in de geschiedenis van Twente en Drenthe, met speciale aandacht voor zwerfkeien die volgens hem in voorchristelijke tijden als offer- of altaarstenen zijn gebruikt en het ontstaan van kerkplaatsen beïnvloedden.

Toen de provincie Drenthe vorig jaar van de graafwerkzaamheden hoorde, kwalificeerde zij die als illegaal: detecteren mocht wel, graven niet. Omdat de kerk een rijksmonument is, waren voor opgravingen vergunningen vereist. De provincie meldde de zaak bij de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed.

De gemeente Coevorden, waaronder Zweeloo valt, vindt dat er een overtreding heeft plaatsgevonden door het openzagen van de kerkvloer, maar kiest ervoor geen boete op te leggen of aangifte te doen. Als motieven noemt de gemeente het beperkte karakter van de werkzaamheden, het ontbreken van eerdere illegale handelingen door de betrokkenen en het ontbreken van persoonlijk gewin. De speurders kregen een waarschuwing; bij herhaling volgt wel een sanctie.

De Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed voert nog een onderzoek en overlegt eerst met de gemeente over diens beslissing voordat zij eventuele maatregelen neemt. Berends zegt verbaasd te zijn, maar benadrukt dat de aanwijzingen voor de aanwezigheid van de loden kist volgens hem sterk waren, en klaagt dat archeologen en instanties niet uit eigen beweging zouden graven.