Op zoek naar de rups van de zeldzame argusvlinder
In dit artikel:
In het Friese Sloten trokken ruim twintig vrijwilligers — buurtbewoners, leden van de Vlinderwerkgroep Friesland, natuurgidsen en medewerkers van gemeente en provincie — eropuit om naar rupsen van de ernstig teruggelopen argusvlinder (Lasiommata megera) te speuren. Ecoloog Bastiaan Schuit begeleidde de zoektocht en moest regelmatig onderscheid maken tussen veel voorkomende rupsen en die van de argus. Na uren zoeken vond hij uiteindelijk vlak bij een maïsveld nog een argusrupsenindividu, waar hij erg blij mee was.
De argusvlinder is in Nederland sinds 1990 sterk achteruitgegaan: de populatie kromp met ongeveer 98 procent. Lokale factoren spelen een grote rol: de rups overwintert laag bij de grond, dus maaien van bermen en slootranden vernietigt veel dieren. Initiatiefnemer Janneke Vorst benadrukt dat simpel anders maaibeleid veel levens kan sparen: “Als er wordt gemaaid, overleven ze het niet.” Daarnaast werken verzuring en stikstofoverschot, verdroging van zandgronden door klimaatverandering en het verdwijnen van gevarieerde weide- en bermvegetatie mee aan de terugloop. Wereldwijd staat de soort niet op de rand van uitsterven, maar in Nederland is het voorkomen inmiddels beperkt tot enkele regio’s met geschikte bodem- en plantcondities.
De rupsenzoekdag is de aftrap van de campagne Red de Argusvlinder. De deelnemers markeerden potentiële vindplaatsen en deelden waarnemingen via een appgroep. Op termijn willen de vrijwilligers bloemenstroken inzaaien, een gericht onderzoek starten en burgers oproepen hun waarnemingen door te geven. Waterschap Friesland zegt bij maaibeheer rekening te houden met ecologie, maar geeft ook aan dat soms maaien nodig is voor de waterafvoer.
De actie brengt lokale bewoners en deskundigen samen om directe maatregelen en monitoring te combineren: minder maaien, meer bloemrijke randen en betere registratie van waarnemingen moeten de kans op herstel van de argus in Nederland vergroten. Op 29 maart volgt een nieuwe zoekdag.