Op plekken waar de wolf de mens mijdt, ziet de goudjakhals een kans - ook in Nederland

In dit artikel:

Een internationaal team biologen berekent in Nature Ecology & Evolution dat driekwart van Europa potentieel geschikt leefgebied biedt voor de goudjakhals (Canis aureus). De onderzoekers baseren zich op zeventien jaar aan veldgegevens — geluidopnames van huilende jakhalzen op 8.991 locaties in dertien Europese landen — en tekenen een verspreidingskaart die laat zien waar de soort kan voorkomen.

Goudjakhalzen zijn middelgrote hondachtigen (mesopredatoren) die ’s avonds en ’s nachts jaag- en foerageergedrag tonen: ze eten kleine zoogdieren, konijnen, insecten, vruchten, aas en afval. Oorspronkelijk vooral in Zuidoost-Europa aanwezig, breiden ze zich de laatste circa twintig jaar noord- en westwaarts uit; nieuwe populaties zijn onder meer in Duitsland, Tsjechië en Polen vastgesteld.

Belangrijke omgevingskenmerken die aanwezigheid bevorderen zijn korte sneeuwbedekking, halfopen bossen en nabijheid van water. Tegelijk blijkt de aanwezigheid van wolven een sterke remmende factor: goudjakhalzen vermijden gebieden waar toppredatoren leven. Paradoxaal profiteren jakhalzen van menselijke bewoning als er wolven in de buurt zijn; wolven mijden mensen, waardoor jakhalzen in bewoonde gebieden een relatief veilige niche vinden.

Voor Nederland geeft de kaart een ongeveer gelijke kans op voorkomen; recente sporadische waarnemingen in Groningen en Drenthe passen bij dat beeld. De studie onderstreept hoe interacties tussen mens, toppredatoren en mesopredatoren de verspreiding van soorten sturen.